คลังปัญญาไทย - หน้าใหม่ [th]

โศก

2010-03-28T12:59:09Z

Summary:

โศก ( ชื่อภาษาอังกฤษ : Moke หรือ APOCYNACEAE , ชื่อทางวิทยาศสตร์ Wrightia religiosa Benth. ex Kurz ) เป็นไม้พุ่ม สูง 2- 5 เมตร
เปลือกต้นสีน้ำตาลแก่ มีจุดสีขาวทั่วไป ใบ เดี่ยว ออกเป็นคู่ตรงข้าม เป็นรูปไข่หรือเป็นรูปรี โคนและปลายแหลมหรือมน สีเขียวเป็นมัน
ดอกช่อ เล็ก สีขาว โคนกลีบดอกเชื่อมกันเล็กน้อย กลีบดอก 5 กลีบ ออกดอกเป็นช่อสั้นๆ ตามปลายกิ่ง ช่อละ 5-7 ดอก กลิ่นหอมเวลา
เย็นและกลางคืน ผล เป็นฝักคู่ ปลายโค้งเข้าหากัน เมื่อแก่แตกเป็น 2 ซีก เมล็ด จำนวนมาก มีขนสีขาวเป็นกระจุกที่ปลาย ออกดอกตลอดปี
การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ดหรือตอนกิ่ง ประโยชน์ รากใช้รักษาโรคผิวหนัง แก้พิษสัตว์กัดต่อย ใบ
ใช้ขับน้ำเหลือง ดอกเป็นยาระบาย เปลือกเป็นยาเจริญอาหาร รักษาโรคไต
ยางจากต้นแก้บิด มักปลูกเป็นไม้ประดับ ถิ่นกำเนิด พม่า เวียดนาม เขมร มาเลเซีย ฟิลิปปินส์
เป็นพันธุ์ไม้ที่คนชอบแต่งเป็นรูปต่างๆ ชอบขึ้นในบทประพันธ์ต่างๆ ต้นโศกนี้ได้ถูกนำไปแต่งบท
ประพันธ์ที่ชื่อว่า นิราศภูเขาทอง ดังนี้

เห็นโศกใหญ่ใกล้น้ำระกำแฝง ทั้งรักแซมสวาดประหลาดเหลือ
เหมือนโศกพี่ที่ระกำก็ซ้ำเจือ เพราะรักเรื้อแรมสวาทมาคลาดคลาย

บทประพันธ์ โดย พระศรีสุนทรโวหาร ('''สุนทรภู่''')

หมายเหตุ : โศกเป็นชื่อที่อัปมงคล ซึ่งหมายความว่า ความโศกเศร้า เมื่อใครนำต้นไม้นี้ไปปลูกที่บ้าน ก็จะมีแต่ความโศกเศร้า
เนื่องภาษาไทยเป็นภาษาที่มีพลัง ซึ่งมีอิทธิพลต่อคนไทยเป็นอย่างมาก เพราะฉะนั้น ปัจจุบัน จึงเปลี่ยนชื่อเป็น อโศก ซึงหมายความว่า

'''ไม่โศกเศร้า = มีความสุข'''

บทความนี้เรียบเรียงโดย ธนกร จึงสมเจตไพศาล

อ้างอิงจาก http://www.thaigoodview.com/library/studentshow/2549/m6-5/no02/flowerinliterature/sec18page01.htm

แอร์

2010-03-23T04:09:13Z

Summary:

แอร์ มีความหมายเดียวกับเครื่องปรับอากาศ มีหน้าที่ทำความเย็น และลดความชื้นภายในห้อง โดยอาศัยหลักการแลกเปลี่ยนความร้อนของน้ำยาแอร์ โดยมีอุปกรณ์ดังนี้
คอมเพรสเซอร์ เป็นตัวอัดแรงดันให้น้ำยาแอร์เดินทางหมุนเวียนไปตามท่อระบบ , คอยล์ร้อน หรือ คอนเดนซิ่งยูนิต เป็นตัวระบายความร้อนให้กับน้ำยาแอร์ , คอยล์เย็น หรือ แฟนคอยล์ยูนิต เป็นตัวกระจายความเย็น และดูดซับความร้อนภายใน โดยให้ความผ่านน้ำยาแอร์ออกไป , อุปกรณ์ลดความดัน จะมีสองแบบคือแคปทิ้ว และ เอ็กสแปนชั่นวาล์ว เป็นตัวลดแรงดันดันและลดอุณหภูมิของน้ำยา

ที่มา [http://www.xn--12cf8cke7cc0f3bcb9fre9evb.com แอร์] , [http://www.airsecondhand.com แอร์บ้าน]

สินค้า

2010-03-23T03:54:30Z

Summary: New page: ความหมายของคำว่า "สินค้า" ก็คือ วัสดุ อุปกรณ์ ข้าวของเครื่องใช้ ฯลฯ ...

ความหมายของคำว่า "สินค้า" ก็คือ วัสดุ อุปกรณ์ ข้าวของเครื่องใช้ ฯลฯ ที่จับต้องได้ สามารถขนส่งหรือเคลื่อนย้ายไปมาได้
โดยสามารถนำเอาไปเป็นกรรมสิทธิ์ได้ ในอดีตจะใช้การแลกเปลี่ยนกัน ส่วนปัจจุบันจะเป็นการใช้เงินตราแลกเปลี่ยนกัน

โดยจะแบ่งได้ดังนี้
สินค้าแบบถาวร คือ ใช้แล้วไม่หมดไป เช่น สินค้าอุตสาหกรรม แอร์ รถยนต์ เป็นต้น
สินค้าแบบไม่ถาวร คือ ใช้แล้วหมดไป เช่น สินค้าอุปโภค สินค้าบริโภค แป้ง น้ำหอม ผงซักฟอก เป็นต้น

ที่มา [http://www.xn--22cdk3e3b4be5dbp1ug.com สินค้า], [http://www.xn--42ca6dubxb8bbdp6s.com ราคาสินค้า]

ขายส่ง

2010-03-23T03:42:07Z

Summary:

ขายส่ง (wholesale) คือการที่โรงงานผู้ผลิต ผู้ผลิตขนาดเล็ก ผู้ประกอบการรายใหญ่ ได้ขายสินค้าให้ผู้ประกอบการขนาดเล็ก พ่อค้า แม่ค้า เป็นจำนวนมากเพื่อให้ได้ราคาที่ต่ำมากเพียงพอที่จะนำไปขายต่อให้ผู้บริโภคแล้วยังได้กำไรอยู่ โดยอาจจะนำไปขายส่งต่ออีกทอดหรือขายปลีกเลยก็ได้ แล้วแต่ชนิดของสินค้า

ที่มา [http://www.xn--22cdk3e3b4be5dbp1ug.com www.สินค้าขายส่ง.com]

ลักษณะดีเด่น

2010-02-02T23:49:29Z

Summary: New page: อยากรู้การเลี้ยงไหม

อยากรู้การเลี้ยงไหม

เรือครุฑเตร็จไตรจักร

2010-01-25T08:09:49Z

Summary: New page: == Headline text ==

== Headline text ==

ระนาดเอก

2010-01-19T02:53:28Z

Summary: New page: อยากดูรูปคับ

อยากดูรูปคับ

ดิถีเถลิงศก

2009-12-11T09:19:03Z

Summary:

::         ดิถี คือการวันทางจันทรคติโดยเกิดจากการแบ่งเดือนข้างขึ้นข้างแรมออกเป็น 30 ส่วนเท่าๆกันเรียกแต่ละส่วนนี้ว่าดิถี. และวันขึ้นปีจุลศักราชใหม่ในปฏิทินสุริยคติตามคัมภีร์[[สุริยยาตร]] เรียกว่า วันเถลิงศก. ดิถีในวันเถลิงศกนี้จึงเรียกว่า "ดิถีเถลิงศก"
==สูตรคำนวณดิถีเถลิงศก==
::           
::           ตัวอย่าง.

โครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อการเพาะปลูกและอุปโภคบริโภค

2009-12-08T10:50:02Z

Summary: New page: 55555+

55555+

พระราชกรณียกิจด้านการกีฬา

2009-12-02T11:55:18Z

Summary: New page: '''Bold text'''

'''Bold text'''

Anseriformes

2009-11-27T08:36:23Z

Summary: New page: == '''Order Anseriformes''' == == ลำดับทางอนุกรมวิธาน == :*'''Kingdom''' [[Animalia]] :*'''Phylum''' [[Chordata]] :*'''Class''' [[Aves]] :*'''Order''...

== '''Order Anseriformes''' ==

== ลำดับทางอนุกรมวิธาน ==
:*'''Kingdom''' [[Animalia]]
:*'''Phylum''' [[Chordata]]
:*'''Class''' [[Aves]]
:*'''Order''' Anseriformes
:*'''Family''' [[Anatidae]] -- [[Anhimidae]] -- [[Anseranatidae]]

ปักษีวิทยา

2009-11-27T08:29:58Z

Summary: New page: ==ปักษีวิทยา== ===การจัดจำแนก === :จัดอยู่ใน Class [[Aves]] ===การวิภาค===

==ปักษีวิทยา==
===การจัดจำแนก ===
:จัดอยู่ใน Class [[Aves]]

===การวิภาค===

สครับไทฟัส

2009-11-26T01:16:13Z

Summary: New page: สครัฟไทฟัส

สครัฟไทฟัส

Musa paradisiaca

2009-11-17T05:16:16Z

Summary: /* การแพร่กระจาย */

=='''ชื่อวิทยาศาสตร์==
:''Musa paradisiaca'' L. (accepted name)

=='''ชื่อวิทยาศาสตร์เก่า'''==
:*''Karkandela malabarica'' Raf. (synonym)
:*''Musa acutibracteata'' M.Hotta (synonym)
:*''Musa alphurica'' Miq. (synonym)
:*''Musa berteroi'' Colla (synonym)
:*''Musa cavendishii hawaiiensis'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa cavendishii pumila'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa chapara'' Perr. (synonym)
:*''Musa chiliocarpa'' Backer ex K.Heyne (synonym)
:*''Musa consociata'' Nakai (synonym)
:*''Musa corniculata'' Lour. (synonym)
:*''Musa dacca'' Horan. (synonym)
:*''Musa humilis'' Perr. (synonym)
:*''Musa megalocarpa'' Nakai (synonym)
:*''Musa mensaria'' Moench (synonym)
:*''Musa minor'' Nakai (synonym)
:*''Musa mirabilis'' Nakai (synonym)
:*''Musa nigra'' Perr. (synonym)
:*''Musa odorata'' Lour. (synonym)
:*''Musa oleracea'' Vieill. (synonym)
:*''Musa paradisiaca champa'' (Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca cinerea'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca compressa'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca dacca'' (Horan.) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca glaberrima'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca glauca'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca lacatan'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca longa'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca magna'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca martabarica'' (Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca maxima'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca mensaria'' (Moench) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca normalis'' Kuntze (synonym)
:*''Musa paradisiaca odorata'' (Lour.) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca oleracea'' (Vieill.) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca pumila'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca regia'' (Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca rubra'' (Firminger ex Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca sanguinea'' (Welw. ex Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca sapientum'' (L.) Kuntze (synonym)
:*''Musa paradisiaca suaveolens'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca subrubea'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca ternatensis'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca tombak'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca ulnaris'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca violacea'' (Baker) K.Schum. (synonym)
:*''Musa paradisiaca violacea'' Blanco (synonym)
:*''Musa paradisiaca vittata'' (W.Ackm. ex Rodigas) K.Schum. (synonym)
:*''Musa prematura'' Nakai (synonym)
:*''Musa sapidisiaca'' K.C.Jacob (synonym)
:*''Musa sapientum'' L. (synonym)
:*''Musa sapientum americana'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum angao'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum baca'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum binutig'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum canara'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum canaya'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum champa'' Baker (synonym)
:*''Musa sapientum cinerea'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum compressa'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum cubensis'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum dacca'' (Horan.) Baker (synonym)
:*''Musa sapientum daryao'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum dinalaga'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum dool'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum eda'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum flabellata'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum galatayan'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum garangao'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum glaberrima'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum glauca'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum grandis'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum humilis'' (Perr.) Merr. (synonym)
:*''Musa sapientum inarnibal'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum kinamay'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum lacatan'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum longa'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum martabarica'' Baker (synonym)
:*''Musa sapientum mensaria'' (Moench) Baker (synonym)
:*''Musa sapientum odorata'' (Lour.) Baker (synonym)
:*''Musa sapientum oleracea'' (Vieill.) Baker (synonym)
:*''Musa sapientum padilat'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum pamotion'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum pelipia'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum principe'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum pumila'' (Blanco) Merr. (synonym)
:*''Musa sapientum putian'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum raines'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum regia'' Baker (synonym)
:*''Musa sapientum rubra'' Firminger ex Baker (synonym)
:*''Musa sapientum sanguinea'' Welw. ex Baker (synonym)
:*''Musa sapientum sarocsoc'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum sision'' Quisumb. (synonym)
:*''Musa sapientum suaveolens'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum ternatensis'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum tombak'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum tudlong'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum tuldoc'' N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum violacea'' (Blanco) N.G.Teodoro (synonym)
:*''Musa sapientum violacea'' Baker (synonym)
:*''Musa sapientum vittata'' (W.Ackm. ex Rodigas) Hook.f. (synonym)
:*''Musa uranoscopos'' L. (synonym)
:*''Musa vittata'' W.Ackm. ex Rodigas (synonym)

==ชื่อสามัญ==
:กล้วยข้าว, กล้วยเล็บมือ (สุราษฎร์ธานี), กล้วยทองดอกหมาก (พัทลุง), กล้วยหมาก (นครศรีธรรมราช)

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Magnoliophyta]]
:'''Class''' [[Liliopsida]]
:'''Order''' [[Zingiberales]]
:'''Family''' [[Musaceae]]
:'''Genus''' ''[[Musa]]''
:'''Species''' ''Musa paradisiaca''

==ลักษณะ==
:ลักษณะทั่วไป ลำต้น ขนาดเล็กและเตี้ยกว่ากล้วยพันธุ์ทั่วไป กล้วยชนิดนี้คล้ายต้นกล้วยไข่แต่มีสีอมแดง ใบ ค่อนข้างแคบและสั้น ก้านใบมักชูกตรงขึ้น แต่เอียงเป็นมุมแยกห่างออกจากกัน สันของก้านใบส่วนล่างเป็นแถบสีแดง (กล้วยหอมจันทร์มีสีแดงทั่วทั้งส่วนล่างของก้านใบ) ผล ของกล้วบเล็บมือนางมีขนาดประมาณนิ้วมือทั้งความยาวและกว้าง ปลายผลเรียว ผลเรียงติดกันคล้ายนิ้วมือผลค่อนข้างโค้งงอ เนื้อผลสุกแล้วหอมหวานคล้ายกล้วยหอมจันทร์ แต่กล้วยเล็บมือนางเนื้อแน่นมาก ชวนรับประทานมากกว่า และมีหน่อดกคล้ายกล้วยตานี

==การแพร่กระจาย==
:เอเชีย

Sesamum indicum

2009-11-13T04:02:14Z

Summary: New page: =='''''Sesamum indicum'''''== [[ภาพ:Sesamum indicum.jpg]]

=='''''Sesamum indicum'''''==
[[ภาพ:Sesamum indicum.jpg]]

Leucaena leucocephala

2009-11-12T07:50:37Z

Summary: /* ''' Leucaena leucocephala''' */

==''''' Leucaena leucocephala'''''==
===ชื่อวิทยาศาสตร์เก่า===
:*''Acacia frondosa'' Willd. (synonym)
:*''Acacia glauca'' (L.)Willd. (synonym)
:*''Acacia leucocephala'' (Lam.)Link (synonym)
:*''Leucaena glauca'' (sensu L.1763)Benth. (synonym)
:*''Leucaena glauca'' (Willd.)Benth. (synonym)
:*''Leucaena glauca'' Benth. (synonym)
:*''Mimosa glauca'' sensu L.1763 (misapplied name)
:*''Mimosa leucocephala'' Lam. (synonym)

===ชื่อสามัญ===
:Ganitnityuwan tangantan Yapese, Huaxin Maya, Spanish, Liliak Totonac, Tangantangan Chamorro, Tangan-tangan Chamorro, Wild mimosa English, Acacia palida, False koa, Schemu, Nito Ilokano, Sato Bao, Cassis, Sababul, Guaje Spanish, Aroma Mansa, Aroma Boba, Aroma Blanca, Balori Fijian, Faux mimosa French, Fua pepe Samoan, Faux-acacia French, Horse tamarind English, Koa haole Hawaiian, Jumbie bean English, Lead tree English, Lusina Samoan, Leucaena English, Pepe Malagasy, Niuean, Tuamotuan, Rohbohtin Kosraean, Siale mohemohe Tongan, Tamarindo silvestre Spanish, Telentund Palauan, Tuhngantuhngan Kosraean, Uaxim Spanish, Vaivai Fijian, Vaivai ni vavalangi Fijian, Wild tamarind English, Kra thin, Lino criollo, Guaslim, Kratin, Koa-haole, Kan thin, Ipil-ipil, Lopa samoa, Graines de lin, Kanthum thect, Bo chet, Bois-lolo, Bois Bourro, Grains de Lin Pays, Granadillo Bobo, Guaxin, Macata Blanca, Macata, Lamtoro, Petai Belanda, Petai Jawa, Gros-Cassie, Cowbush, Monval, Popinac, Jimbay, Barba de León, Granadino, Mimosa English, Spanish, Kaset Khok, Cassie Blanc, Cassie French, Panelo, Lino, Hediondilla, Granolino, Phak Kan Thin, Phak Nong Bok, Ipil Ipil, Jump-and-go, Acacie, Petai Tiga Bulan, Te kaitetua, white leadtree, Zarcilla, Shack-shack, Tchia-tchia Marron, Tamarin Batard (Fr), Tamarindillo, Tantan, Tumbarabu, White Popinac

===ลำดับทางอนุกรมวิธาน===
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Magnoliophyta]]
:'''Class''' [[Magnoliopsida]]
:'''Order''' [[Fabales]]
:'''Family''' [[Fabaceae]]
:'''Genus''' ''[[Leucaena]]''
:'''Species''' ''Leucaena leucocephala''
:'''Infraspecies
:#''Leucaena leucocephala'' subsp. ''glabrata'' (Rose)Zarate
:#''Leucaena leucocephala'' subsp. ''ixtahuacana'' C.E.Hughes
:#''Leucaena leucocephala'' subsp. ''leucocephala'' (Lam.)de Wit

===การแพร่กระจาย===
:Aldabra (introduced); Andaman Is (introduced); Angola-ISO (introduced); Argentina (introduced); Australia (introduced); Bahamas (introduced); Bangladesh (introduced); Belize (introduced); Bermuda (introduced); Bhutan (introduced); Bismarck Archipelago (introduced); Bolivia (introduced); Brazil (introduced); Burundi (introduced); Cambodia (introduced); Cameroon (introduced); Cape Verde (introduced); Cayman Is (introduced); Chad (introduced); Chagos Archipelago (introduced); Chile (introduced); China (introduced); Christmas I (introduced); Colombia (introduced); Comoro Is (introduced); Costa Rica (introduced); Cuba (introduced); Cyprus (native); Djibouti (introduced); Dominican Republic (introduced); Ecuador (introduced); Egypt (introduced); El Salvador (introduced); Equatorial Guinea-ISO (introduced); Ethiopia (introduced); Fiji (introduced); French Guiana (introduced); Ghana (introduced); Grenada (introduced); Guadeloupe (introduced); Guam (introduced); Guatemala (introduced); Guinea (introduced); Guinea Bissau (introduced); Guyana (introduced); Hainan (introduced); Haiti (introduced); Hawaii (introduced); Honduras (introduced); India (introduced); Indonesia-ISO (introduced); Iraq (introduced); Irian Jaya (introduced); Ivory Coast (introduced); Jamaica (introduced); Jawa (introduced); Kenya (introduced); Laos (introduced); Lebanon (introduced); Liberia (introduced); Madagascar (introduced); Madeira (introduced); Malawi (introduced); Malaysia-ISO (introduced); Maldives (introduced); Mali (introduced); Marquesas (introduced); Mauritius (introduced); Mexico (native); Mexico(North & Central) (uncertain); Mexico(South East) (uncertain); Mozambique (introduced); Nepal (introduced); New Caledonia (introduced); Nicaragua (introduced); Nicobar Is (introduced); Niger (introduced); Nigeria (introduced); Ogasawara-Shoto (introduced); Pakistan (introduced); Panama (introduced); Papua New Guinea (introduced); Paraguay (introduced); Peninsular Malaysia (native); Peru (introduced); Philippines (introduced); Portugal (introduced); Puerto Rico (introduced); Reunion (introduced); Rodrigues (introduced); Ryukyu Is (introduced); Sao Tome & Principe (introduced); Saudi Arabia (introduced); Senegal (introduced); Seychelles (introduced); Sierra Leone (introduced); Singapore (introduced); Society Is (introduced); Somalia (introduced); South Africa (introduced); Sri Lanka (introduced); St Martin-St Barthelemy (introduced); Sudan (introduced); Surinam (introduced); Taiwan (introduced); Tanzania (introduced); Thailand (introduced); Togo (introduced); Trinidad & Tobago (introduced); Uganda (introduced); United States (introduced); Vanuatu (introduced); Venezuela (introduced); Vietnam (introduced); Virgin Is (introduced); Yemen (introduced); Zaire (introduced); Zimbabwe (introduced)

Thunnus albacares

2009-10-30T10:39:18Z

Summary: /* ชื่อวิทยาศาตร์ที่ยกเลิก */

[[ภาพ:Thunnus albacares.jpg]]

==ชื่อวิทยาศาสตร์==
:''Thunnus albacares'' (Bonnaterre, 1788) (accepted name)

==ชื่อพ้อง==
:#''Germo albacares'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Germo albacora'' (Lowe, 1839) (synonym)
:#''Germo allisoni'' (Mowbray, 1920) (synonym)
:#''Germo argentivittatus'' (Cuvier, 1832) (synonym)
:#''Germo itosibi'' (Jordan & Evermann, 1926) (synonym)
:#''Germo macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Kishincella zacalles'' Jordan & Evermann, 1926 (synonym)
:#''Kishinoella zacalles'' Jordan & Evermann, 1926 (synonym)
:#''Neothunnus albacares'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Neothunnus albacora'' (Lowe, 1839) (synonym)
:#''Neothunnus albacora'' subsp. ''brevipinna'' Bellón & Bardán de Bellón, 1949 (synonym)
:#''Neothunnus albacora'' subsp. ''longipinna'' Bellón & Bardán de Bellón, 1949 (synonym)
:#''Neothunnus albacora'' subsp. ''macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Neothunnus albacores'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Neothunnus allisoni'' (Mowbray, 1920) (synonym)
:#''Neothunnus argentivittatus'' (Cuvier, 1832) (synonym)
:#''Neothunnus brevipinna'' Bellón & Bàrdan de Bellón, 1949 (synonym)
:#''Neothunnus catalinae'' Jordan & Evermann, 1926 (synonym)
:#''Neothunnus itosibi'' Jordan & Evermann, 1926 (synonym)
:#''Neothunnus macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Neothunnus macropterus'' subsp. ''itosibi'' Jordan & Evermann, 1926 (synonym)
:#''Neothunnus macropterus macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Orcynus albacora'' (Lowe, 1839) (synonym)
:#''Orcynus macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Orcynus subulatus'' Poey, 1875 (synonym)
:#''Scomber albacares'' Bonnaterre, 1788 (synonym)
:#''Scomber albacorus'' Lacepède, 1800 (ambiguous synonym)
:#''Scomber sloanei'' Cuvier, 1832 (synonym)
:#''Semathunnus guildi'' Fowler, 1933 (synonym)
:#''Semathunnus itosibi'' (Jordan & Evermann, 1926) (synonym)
:#''Thunnus albacares'' subsp. ''macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Thunnus albacarres'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Thunnus albacora'' (Lowe, 1839) (synonym)
:#''Thunnus albacores'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Thunnus allisoni'' Mowbray, 1920 (synonym)
:#''Thunnus argentivittatus'' (Cuvier, 1832) (synonym)
:#''Thunnus catalinae'' (Jordan & Evermann, 1926) (synonym)
:#''Thunnus itosibi'' (Jordan & Evermann, 1926) (synonym)
:#''Thunnus macropterus'' (Temminck & Schlegel, 1844) (synonym)
:#''Thunnus zacalles'' (Jordan & Evermann, 1926) (synonym)
:#''Thunus albacares'' (Bonnaterre, 1788) (synonym)
:#''Thynnus albacora'' Lowe, 1839 (synonym)
:#''Thynnus argentivittatus'' Cuvier, 1832 (synonym)
:#''Thynnus macropterus'' Temminck & Schlegel, 1844 (synonym)

==ชื่อสามัญ==
:串仔 Mandarin Chinese
:黃奇串 Mandarin Chinese
:黃鰭金槍魚 Mandarin Chinese
:黃鰭鮪 Mandarin Chinese
:黄奇串 Mandarin Chinese
:黄鳍金枪鱼 Mandarin Chinese
:黄鳍鲔 Mandarin Chinese
:황다랑어 Korean
:Cá Ngừ vây vàng Vietnamese
:Cá bò vang Vietnamese
:Sarıkanatorkinoz balığı Turkish
:Sarıkanatton balığı Turkish
:A'ahi Tahitian
:A'ahi hae Tahitian
:A'ahi mapepe Tahitian
:A'ahi maueue Tahitian
:A'ahi 'oputea Tahitian
:A'ahi 'oputi'i Tahitian
:A'ahi patao Tahitian
:A'ahi tari'a'uri Tahitian
:A'ahi tatumu Tahitian
:A'ahi teaamu Tahitian
:A'ahi tiamatau Tahitian
:A'ahi vere Tahitian
:Ahi Hawaiian
:Albacor Russian, Swedish
:Albacora Creole, Portuguese, Portuguese, Rumanian, Spanish, Swedish
:Albacora aleta amarilla Spanish
:Albacora da laje Portuguese
:Albacora de lage Portuguese
:Albacora-cachorra Portuguese
:Albacora-da-lage Portuguese
:Albacora-de-laje Portuguese
:Albacora-lage Portuguese
:Albacora-lajeira Portuguese
:Albacore Danish, English, French, German, Norwegian
:Albakor Norwegian, Russian
:Albakora Polish, Tagalog
:Aleta amarilla Spanish
:Allison tuna English
:Allison's tuna English
:Alvacor Portuguese
:Alvacora Portuguese
:Alvacora-lajeira Portuguese
:As geddi kelawalla Sinhalese
:Asiasi Samoan
:Atlantic yellowfin tuna English
:Atu igu mera Gela
:Atum Creole, Portuguese, Portuguese
:Atum albacora Portuguese
:Atum oledê Creole, Portuguese
:Atum rabil Portuguese
:Atum-albacora Portuguese
:Atum-amarelo Portuguese
:Atum-de-barbatana-amarela Portuguese
:Atum-de-galha-à-ré Portuguese
:Atum-galha-amarela Portuguese
:Atún aleta amarilla Spanish
:Atun de aleta amarilla Spanish
:Atún de aletas amarillas Spanish
:Autumn albacore English
:Aya Malay
:Badla-an Tagalog, Visayan
:Baewe Kiribati
:Báibo Kiribati
:Baiura Kiribati
:Bakulan Malay
:Balarito Visayan
:Baliling Surigaonon, Waray-waray
:Bangkulis Bikol, Waray-waray
:Bankulis Bikol, Visayan, Waray-waray
:Bantala-an Hiligaynon
:Barelis Cebuano
:Bariles Cebuano, Cotabato Chavacano, Davawenyo, Magindanaon, Maranao/Samal/Tao Sug, Surigaonon, Waray-waray
:Barilis Cebuano, Tagalog, Visayan
:Bokado Konkani
:Bronsehan Bikol
:Bugo Davawenyo
:Bugudi Marathi
:Buyo Bikol, Tagalog
:Bwebwe Marshallese
:Carao Cebuano, Spanish
:Chefarote Creole, Portuguese
:Doullou-doullou Wolof
:'Fin English
:Galha à ré Portuguese
:Gantarangang Makassarese
:Gedar Gujarati, Marathi
:Gedara Gujarati
:Geelvintonijn Dutch
:Geelvin-tuna Afrikaans
:Gegu Ewe
:Gelang kawung Malay
:Gelbflossenthun German
:Gelbflossen-Thun German
:Gelbflossen-Thunfisch German
:Ghidar Persian
:Grand fouet French
:Gubad Arabic
:Gulfenad tonfisk Swedish
:Gulfinnet tun Danish
:Gulfinnet tunfisk Danish
:Howalla Sinhalese
:Ielofino Portuguese
:Jaydher Arabic
:Jodari Swahili
:Kababa Arabic
:Kacho Carolinian, Chamorro
:Kahauli Hawaiian
:Kahikahi Tokelauan, Tongan
:Kakahi Tokelauan, Tuamotuan
:Kanana Hawaiian
:Kannali-mas Mahl
:Karaw Cebuano, Cotabato Chavacano, Davawenyo
:Kelavai Tamil
:Kelawalla Sinhalese
:Keltaevätonnikala Finnish
:Kihada Japanese
:Kikyawon Bikol
:Kuppa Marathi
:Lamatra Malagasy
:Long fin tunny English
:Longfin English
:Maha'o Hawaiian
:Malaguno Cebuano, Kuyunon, Tagalog, Tagbanwa Calamian
:Malalag Visayan
:Manguro Carolinian
:M'Bassi Komoro, Malagasy
:Mibassi mibankundri Komoro
:Nkaba Vili
:Olwol Kosraean
:O'maguro Carolinian
:Oriles Ilokano, Kuyunon, Magindanaon, Maranao/Samal/Tao Sug, Pangasinan, Tagalog, Tagbanwa Calamian
:Otara Tahitian
:Pacific long-tailed tuna English
:Painit Visayan
:Pak-an Banton, Bikol, Cebuano, Hiligaynon, Tagalog
:Palaha Hawaiian
:Pala-pala Cebuano
:Panit Cebuano, Chavacano, Cotabato Chavacano, Hiligaynon, Kagayanen, Maranao/Samal/Tao Sug, Surigaonon, Visayan, Waray-waray
:Panitto Cebuano
:Paranganon Bikol, Waray-waray
:Peixe de galha à ré Portuguese
:Peixe-de-galha-à-ré Portuguese
:Peixinho da ilho Portuguese
:Pihatu kelawalla Sinhalese
:Pimp Marathi
:Pirit Cebuano, Cotabato Chavacano, Davawenyo, Kuyunon, Magindanaon, Maranao/Samal/Tao Sug, Surigaonon
:Poovan-choora Malayalam
:Rabão Portuguese
:Rabil Portuguese, Spanish
:Rabo-seco Creole, Portuguese, Portuguese
:Shibi Hawaiian
:Soccer Tamil
:Tag-hu Carolinian
:Taguw Carolinian
:Taguw peras Carolinian
:Taguw tangir Carolinian
:Takuo Tokelauan
:Tambakol Agutaynen, Banton, Cebuano, Kuyunon, Maranao/Samal/Tao Sug, Tagalog
:Tambakul Ilokano
:Ta'uo Samoan, Tahitian
:Te baewe Kiribati
:Te baibo Kiribati
:Te bairera Kiribati
:Te baitaba Kiribati
:Te ingamea Kiribati
:Te ingimea Kiribati
:Te inginea Kiribati
:Te kasi Tuvaluan
:Tekuu Palauan
:Tetena keketina Misima-Paneati
:Thon French
:Thon à nageoires jaunes Creole, French, French
:Thon jaune Creole, French, French
:Thon rouge French
:Thunfisch German
:Tikhookeanskij zheltoperyj tunets Russian
:Tiklaw Other
:Ton galben Rumanian
:Ton zonn Creole, French
:Tongkol Malay
:Tonno albacora Italian
:Tonno monaco Italian
:Tonnos macropteros Greek
:Tonnos macrypteros Greek
:To'uo Palauan, Samoan
:Tulingan Cebuano, Cotabato Chavacano, Davawenyo, Ilokano, Kagayanen, Kuyunon, Magindanaon, Maranao/Samal/Tao Sug, Other, Tagalog, Tagbanwa Calamian, Visayan, Waray-waray
:Tuna Afrikaans, Croatian, English, Fijian, Ilokano, Magindanaon, Malay, Palauan, Pangasinan, Samoan, Serbian, Tahitian
:Tuna zutoperka Serbian
:Tunczyk zóltopletwy a. albakora Polish
:Tunnu monicu Italian
:Vahakula Niuean
:Vahuyo Other
:Wakhandor Wolof
:Waxandor Wolof
:Wockhandor Wolof
:Yajdar-baal-cagaar Somali
:Yatu Fijian
:Yatunitoga Fijian
:Yellow fin tuna English
:Yellowfin English, Tagalog
:Yellowfin tuna English
:Yellow-fin tuna English
:Yellow-fin tuna fish English
:Yellowfin tunny English
:Yellow-fin tunny English
:Yellowfinned albacore English
:Yellowfin-tuna English
:Z'ailes jaunes Creole, French
:Zheltokhvostyj tunets Russian
:Zutorepi tunj Serbian

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kindom''' [[Animalia]]
:'''Phylum''' [[Chordata]]
:'''Class''' [[Actinopterygii]]
:'''Order''' [[Perciformes]]
:'''Family''' [[Scombridae]]
:'''Genus''' ''[[Thunnus]]''
:'''Species''' ''Thunnus albacares''

==ลักษณะทั่วไป==
:ปลาทูน่าครีบเหลืองเป็นปลาทูน่าขนาดใหญ่ที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทรในเขตร้อนและอบอุ่น ระหว่างละติจูดที่ 40 องศาเหนือ ถึง 40 องศาใต้ ปลาทูน่าครีบเหลืองมักชอบว่ายน้ำตั้งแต่ผิวน้ำจนถึงความลึกประมาณ 300 เมตร ในระดับอุณหภูมิ 18-31 องศาเซลเซียส
:ลักษณะพิเศษที่เห็นได้ชัดคือ ความกว้างที่สุดของลำตัวปลาอยู่บริเวณกึ่งกลางของครีบหลังอันแรก ครีบหลังอันแรกแยกออกจากครีบหลังอันที่สองอย่างชัดเจน ครีบหูมีความยาวถึงกึ่งกลางของฐานครีบหลังอันที่สองในปลาทูน่าขนาดใหญ่ ครีบหลังอันที่สองและครีบก้นมีขนาดยาวมาก (ยาวกว่าความยาวของครีบหลัง 20% ) เมื่อผ่าท้องออกดูจะพบว่าด้านล่างของตับจะไม่ลาย
:ด้านหลังเป็นสีน้ำเงินดำ แล้วค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลือง และสีน้ำเงินด้านล่างของลำตัว ปลาทูน่าครีบเหลืองขนาดใหญ่ขนาดใหญ่จะพบจุดสีเข้มเป็นแถวตามแนวดิ่งประมาณ 20 แถว ครีบหลังและครีบก้นมีสีเหลืองสด มีครีบเล็กสีเหลืองจำนวน 7-10 คู่ และที่ปลายของครีบเล็กจะเป็นสีดำ
:ขนาดของปลาทูน่าครีบเหลืองที่พบใหญ่ที่สุด มีความยาวมากกว่า 2 เมตร (วัดจากปากถึงเว้าครีบหาง) แต่ที่พบทั่วไปมีขนาด ประมาณ 0.5-1.5 เมตร ปลาทูน่าเริ่มเข้าสู่ภาวะโตเต็มวัยเมื่อมีความยาว 50-60 เซนติเมตร และเปอร์เซ็นต์ของปลาที่โตเต็มวัยจะสูงขึ้นเมื่อมีความยาวมากกว่า 70 เซนติเมตร ปลาทูน่าครีบเหลืองทุกตัวจะอยู่ในภาวะโตเต็มวัยเมื่อมีความยาว มากกว่า 120 เซนติเมตร
:ปลาทูน่าครีบเหลืองเป็นปลาที่นิยมรับประทานสด และเป็นวัตถุดิบในการทำปลาทูน่าบรรจุกระป๋องโดยความนิยมรองจากปลาทูน่าครีบยาว โดยปกติเนื้อปลาทูน่าครีบเหลืองจะมีสีแดงแต่เมื่อถูกความร้อนจะกลายเป็นสีขาว เนื้อแน่นไม่ยุ่ยทำให้บรรจุกระป๋องได้ง่าย
:การจับปลาทูน่าครีบเหลืองจะจับได้ด้วยเครื่องมือประมงอวนล้อม เบ็ดตวัดปลาทูน่า เบ็ดลาก และอวนลอย ซึ่งสามารถจับปลาทูน่าครีบเหลืองขนาดเล็กและขนาดปานกลาง แต่วิธีทำการประมงที่สำคัญที่สุดในการจับปลาทูน่าครีบเหลืองขนาดใหญ่ ที่อาศัยอยู่ในระดับลึกได้แก่เบ็ดราว ( Tuna Longline )

==การแพร่กระจาย==
:Zapadnaya Seamount; Yemen; Yellow Sea; Western Sahara; Worldwide in tropical and subtropical seas, but absent from the Mediterranean Sea. Highly migratory species, Annex I of the 1982 Convention on the Law of the Sea (Ref. 26139).; Wallis and Futuna Is.; Wake Island; Visayan Sea; Virgin Islands (UK); Viet Nam; Venezuela; Vanuatu; USA (contiguous states); US Virgin Islands; US Minor Outlying Is.; United Kingdom; United Arab Emirates; Twin Banks; Tuvalu; Trinidad and Tobago; Tuamoto Islands; Turkey; Turks and Caicos Is.; Tonga; Tokelau; Togo; Thailand; Tasman Sea; Tanzania, United Rep. of; Taiwan; Tahiti; Suriname; Sulu-Celebes Sea; Sri Lanka; Spratly Islands; Spain; Southwest Chilean Waters; Southeast U.S. Continental Shelf; South China Sea; Somali Coastal Current; Somalia; South Africa; South Brazil Shelf; Solomon Islands; Singapore; Sierra Leone; Seychelles; Senegal; Scotian Shelf; Sao Tome and Principe; San Miguel Bay; Samoa; Salmon Bank; Saint Vincent & the Grenadines; Saint Rogatien Bank; Saint Lucia; Saint Kitts and Nevis; Saint Helena; Ryukyu Islands; Réunion; Red Sea; Raita Bank; Ragay Gulf; Puerto Rico; Portugal; Polynesian Waters; Philippines; Pitcairn; Peru-Galapagos Waters; Peru; Persian Gulf; Panguil Bay; Papua New Guinea; Peng-hu Island; Panay Gulf; Panama; Palau; Pakistan; Pacific, Western Central; Pacific, Eastern Central; Pacific, Northwest; Pacific, Southeast; Pacific, Southwest; Pacific Ocean; Pacific Is. (Trust Tr.); Northeast U.S. Continental Shelf; Northwest Australian Shelf; Ogasawara Islands; Oman; Pacific Central-American Coastal; Northeast Australian Shelf; Northampton Seamount; North Marianas; Norfolk Island; North Australian Shelf; North Brazil Shelf; Niue; Nigeria; Nicaragua; New Zealand Shelf; Nero Seamount; Netherlands Antilles; New Caledonia; New Zealand; Nauru; Namibia; Myanmar; Mozambique; Morocco; Midway Islands; Milne Bay; Montserrat; Middle Bank; Micronesia,Fed.States of; Mexico; Mauritius; Marshall Islands; Martinique; Mauritania; Marquesas Islands; Maldives; Malaysia; Leyte Gulf; Liberia; Lingayen Gulf; Madagascar; Madeira Islands; Lagonoy Gulf; Kuroshio Current; Kimbe Bay; Kiribati; Korea, Republic of; Kermadec Islands; Kenya; Jordan; Johnston Island; Iran (Islamic Rep. of); Jamaica; Japan; Insular Pacific-Hawaiian; Indonesian Sea; Indonesia; Iberian Coastal; India; Indian Ocean; Indian Ocean, Eastern; Indian Ocean, Western; Humboldt Current; Hsiao-liu-chiu; Hong Kong; Honduras; Hawaii (USA); Haiti; Guyana; Gulf of Aqaba; Gulf of Mexico; Gulf of Oman; Gulf of Aden; Guinea-Bissau; Guatemala; Guinea; Guinea Current; Guam; Guadeloupe; Great Barrier Reef; Grenada; Ghana; Gambia; Galapagos Islands; Gabon; French Polynesia; French Guiana; Fiji Islands; Equatorial Guinea; El Salvador; Ecuador; Easter Island; East Timor; East Central Australian Shelf; East Brazil Shelf; Dominican Republic; Dominica; Côte d'Ivoire; Cuba; Curaçao Island; Davao Gulf; Djibouti; Costa Rica; Coral Sea and GBR; Congo, Republic of; Cook Islands; Congo, Dem. Rep. of the; Comoros; Colombia; China; Christmas Island (Aust.); Cocos (Keeling) Islands; Chile; Chagos Islands; Cayman Islands; Cape Verde; Caribbean Sea; Canary Islands; Canary Current; Canada; Cameroon; Benin; Bermuda; Brazil; British Indian Ocean Tr.; Brooks Banks; Brunei Darussalam; Benguela Current; Belize; Bay of Bengal; Barbados; Bank 8; Bangladesh; Bahamas; Azores Islands; Australia; Atulayan Bay; Atlantic, Western Central; Atlantic, Southwest; Atlantic, Northwest; Atlantic, Southeast; Atlantic, Northeast; Atlantic, Eastern Central; Arabian Sea; Aruba; Ascension Island; Atlantic Ocean; Antigua and Barbuda; Anguilla; Angola; Andaman Island; Andaman Sea; American Samoa; Agulhas Current; Admiralty Islands

==ย้อนกลับ==
:[[หมวด T]]

พระศรีอาริยเมตไตรย

2009-10-29T02:44:15Z

Summary: New page: อยากรู้

อยากรู้

กระบวนการสังเคราะห์แสง

2009-10-14T11:18:11Z

Summary: /* Light Reaction */

==กระบวนการสังเคราะห์แสง==
:เป็นขั้นตอนที่ประกอบด้วย 2 ขั้นตอน คือ

===Light Reaction===
:#Hill Reaction ซึ่งคือ การแตกตัวของน้ำ โดยพลังงานแสง พบโดย Robert Hill เมื่อน้ำแตกตัวแล้ว จะให้อีเลคตรอนออกมา ซึ่งตามธรรมชาติของการสังเคราะห์แสงตัวรับ อีเลคตรอนคือ NADP ทำให้กลายเป็น NADPH ซึ่งเป็นสารที่มีศักยภาพในการรีดิวซ์สารอื่นสูงมาก และจะนำไปใช้รีดิวซ์ CO2 ในกระบวนการต่อไป
การที่น้ำแตกตัวเป็นออกซิเจนได้นี้ เกิดโดยพลังงานแสงที่คลอโรฟิลล์ดูดแล้วส่งไปช่วยเอนไซม์ที่ทำหน้าที่แยกโมเลกุลของน้ำ (Water Splitting enzyme) ให้เกิดปฏิกิริยาได้อีเลคตรอนและก๊าซออกซิเจน
นำผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแตกตัวของน้ำคือโปรตอน ซึ่งจะใช้เป็นตัวพาอีเลคตรอนและนำไปสร้างสารให้พลังงานสูง NADPH นอกจากนั้นอีเลคตรอนยังถูกส่งเข้าไปทดแทนอีเลคตรอนของคลอโรฟิลล์ซึ่งสูญเสียไปในการถ่ายทอดอีเลคตรอน ดังจะได้กล่าวถึงต่อไป
1.2 Photophosphorylation คือ การสังเคราะห์สารเคมีที่ให้พลังงานสูง ATP จากการไหลของอีเลคตรอน จากน้ำไปสู่ NADP ซึ่ง NADP ไม่สามารถรับอีเลคตรอนได้โดยตรง ต้องไหลผ่านสารอื่น ๆ หลายชนิด ในระหว่างการไหลนี้ทำให้เกิด ATP ขึ้นมา
2. Enzymatic Reaction หรือ Dark Reaction เกิดในสโตรมาเป็นกระบวนการที่เปลี่ยน CO2 ให้เป็นน้ำตาลสามารถเกิดได้ในที่มืดและที่มีแสง
เนื่องจากแสงมีลักษณะเป็นคลื่นและมีพลังงาน แสงจะมาในลักษณะเป็นควอนตา (Quanta) หรือโฟตอน (Photon) ซึ่งเป็นพลังงาน พลังงานแต่ละโฟตอนจะเป็นสัดส่วนผกผันกับความยาวคลื่นแสง ดังนั้นแสงสีม่วงและน้ำเงิน จะมีพลังงานมากกว่าแสงสีแดงและสีส้ม
หลักพื้นฐานของการดูดซับแสง เรียกว่า Einstein's Law ซึ่งกล่าวว่า รงควัตถุใด ๆ สามารถดูดซับแสงได้ทีละหนึ่งโฟตอน และหนึ่งโฟตอนนี้จะทำให้เกิดการ Excitation ของ อีเลคตรอนหนึ่งอีเลคตรอน ซึ่งเป็นอีเลคตรอนที่หมุนอยู่รอบ ๆ นิวเคลียสในสภาพ Ground State นั่นเอง อีเลคตรอนในสภาพ Excitation นี้สามารถหลุดออกไปจากนิวเคลียสได้ รงควัตถุที่มีอีเลคตรอนในสภาพ Excitation นั้นถือว่าอยู่ในสภาพ Excited State
คลอโรฟิลล์และรงควัตถุอื่น ๆ อาจจะคงอยู่ในสภาพ Excited State เป็นระยะเวลาสั้น ๆ ประมาณ 10-9 ของหนึ่งวินาที พลังงานที่ได้จากการเคลื่อนที่ของอีเลคตรอน อาจจะเสียไปในรูปของความร้อนเมื่ออีเลคตรอนกลับเข้าสู่ Ground State ซึ่งเกิดในกรณีที่คลอโรฟิลล์ได้รับแสง สีน้ำเงิน ดังนั้นแสงสีน้ำเงินจึงใช้ในการสังเคราะห์แสงไม่ได้ ดังเหตุผลข้างต้น แต่ถ้าคลอโรฟิลล์ได้รับแสงสีแดง จะทำให้คลอโรฟิลล์ อยู่ในสภาพ Excited แล้วอีเลคตรอนจะเคลื่อนที่ไปถึงจุดศูนย์กลางของปฏิกิริยาซึ่งจุดศูนย์กลางของปฏิกิริยานี้อยู่ใน Thylakoids ของคลอโรพลาสต์มีรงควัตถุที่เป็นคลอโรฟิลล์ เอ รวมกับโปรตีนบางชนิด แสงสีเขียวนั้นคลอโรฟิลล์ไม่ได้ดูดซับเอาไว้จะสะท้อนออกมาหรือผ่านไป ส่วนคาร์โรทีนอยด์จะดูดซับแสงสีน้ำเงินและม่วงและสะท้อนแสงสีเหลืองและแดงทำให้เห็นเป็นสีเหลือง
Emerson Enhancement Effect และ Photosystems
Robert Emerson และคณะ ได้พบว่า แสงสีแดงเป็นแสงที่ทำให้เกิดการ สังเคราะห์แสงสูงสุดในสาหร่าย Chlorella ซึ่งแสงสีแดงจะมีความยาวคลื่น 650- 680 nm แต่อัตราการสังเคราะห์แสงจะลดลงอย่างมาก เมื่อให้แสงที่มีความยาวคลื่นมากกว่า 685 nm หรือก็คือแสง Far Red นั่นเอง แต่อย่างไรก็ตามการสังเคราะห์แสงในช่วงคลื่นแสงที่มีมากกว่า 685 nm จะเพิ่มขึ้นมากโดยการให้แสงสีแดงร่วมไปด้วย ซึ่งอัตราการสังเคราะห์แสงที่เกิดขึ้นในสภาพที่มีแสง Far Red และแสงสีแดงรวมกันนั้นมากกว่าผลรวมของการสังเคราะห์แสงในแสงสีแดง และแสง Far Red ที่แยกกันคนละการทดลอง การที่เกิดการเพิ่มประสิทธิภาพของการสังเคราะห์แสงดังกล่าวนี้ เรียกว่า Emerson Enhancement Effect ซึ่งจากการพบดังกล่าวนี้ส่งผลให้มีการสรุปว่ามีกลุ่มของรงควัตถุ 2 กลุ่ม เรียกว่า Photosystems ทำงานร่วมกันและก่อให้เกิดการสังเคราะห์แสงที่มีประสิทธิภาพในสภาพของแสง Far Red และแสงสีแดง รงควัตถุกลุ่มแรก เรียกว่า Photosystem I ซึ่งประกอบด้วยคลอโรฟิลล์ เอ เป็นจำนวนมาก และ Photosystem II ประกอบด้วยคลอโรฟิลล์ บี เป็นจำนวนมาก Photosystem I เป็นรงควัตถุในกลุ่มที่สามารถดูดซับแสงที่มีความยาวคลื่นมากกว่า 680 nm และแสงที่มีความยาวคลื่นต่ำกว่า 680 nm แต่ Photosystem II ดูดซับแสงที่มีความยาวคลื่นต่ำกว่า 680 nm เท่านั้น
จุดศูนย์กลางของปฏิกิริยาของ Photosystem I คือ P700 และจุดศูนย์กลางของปฏิกิริยาของ Photosystem II คือ P680
P680 และ P700 ในสภาพ Excited หลังจากที่ได้รับอีเลคตรอนจากรงควัตถุ อื่น ๆ แล้ว ในสภาพ Excited นั้น P680 และ P700 มีคุณสมบัติต่างจากในสภาพ Ground State เพราะสามารถส่งอีเลคตรอนไปยังตัวรับอีเลคตรอนที่เหมาะสมได้ โดยจะรีดิวซ์ตัวรับอีเลคตรอนตัวแรก ๆ ที่เป็น negative reduction potential (ซึ่งรีดิวซ์ยาก) ซึ่งตัวรับอีเลคตรอนแต่ละตัวจะส่งอีเลคตรอนไปยังตัวรับอีเลคตรอนที่มีลักษณะเป็น positive reduction potential กว่าตัวของมันเอง
ในไธลาคอยด์ มีโปรตีนและโมเลกุลอีกหลายชนิด ซึ่งเรียงตัวกันอยู่ในระบบ Photosystems ทั้งสอง เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดอีเลคตรอน จาก P680 และ P700 ไปสู่ NADP เมื่อถูกออกซิไดซ์แล้ว P680 ซึ่งเป็นตัวรับอีเลคตรอนจะดึงอีเลคตรอนจากน้ำมา ดังนั้นหน้าที่ของ P680, P700 โปรตีนและโมเลกุลในไธลาคอยด์จึงทำหน้าที่ในการเคลื่อนย้ายอีเลคตรอนจากน้ำไปยัง NADP
ลักษณะการไหลของอีเลคตรอน จากน้ำไปสู่ NADP นั้น มีรูปร่างเป็นตัวอักษร Z เรียกว่า Z-scheme น้ำจะถูกออกซิไดซ์ภายในไธลาคอยด์ และการปลดปล่อย H+ ทำให้เกิดการ ลดลงของ pH และมีจำนวนประจุบวกมากขึ้นภายในไธลาคอยด์เมื่อเปรียบเทียบกับส่วนของ สโตรมา (Stroma) แล้วภายในไธลาคอยด์จะมี positive electropotential มากกว่า H+ นี้จะดึง OHฏ ให้เข้ามาสู่ภายในไธลาคอยด์และในขณะเดียวกัน H+ ก็จะถูก OHฏ ในสโตรมาดึงออกไป จากลักษณะการเคลื่อนที่ของ H+ ดังกล่าวทำให้เกิด ATP และน้ำ ทำให้ในการเคลื่อนที่ของอีเลคตรอนสามารถสร้าง ATP
การสังเคราะห์ ATP ดังกล่าวเรียกว่า Photophosphorylation หรือ Photosynthetic Phosphorylation การสังเคราะห์ ATP ในการเคลื่อนที่ของอีเลคตรอนนั้นมี 2 ระบบ คือ
1. Non Cyclic Photophosphorylation เป็นกระบวนการที่ต้องการแสงซึ่ง อีเลคตรอนจากน้ำจะเคลื่อนที่ทำให้เกิด O2 และอีเลคตรอนจะเคลื่อนที่ผ่านตัวรับอีเลคตรอนหลายตัว จนถึง NADP แล้วเกิด NADPH ขึ้น ตัวรับอีเลคตรอนที่เกี่ยวข้องคือ คลอโรฟิลล์ เอ คลอโรฟิลล์ บี ควิโนน ไซโตโครม บี และเอฟ พลาสโตไซยานิน และเฟอริดอกซิน ATP จะสร้างขึ้นในช่วงของการเคลื่อนที่ของอีเลคตรอนจากควิโนนไปไซโตโครม เอฟ การเคลื่อนที่ของอีเลคตรอนชนิดนี้เกิดขึ้นเป็นส่วนใหญ่ เป็นการเคลื่อนที่ที่จะสูญเสียอีเลคตรอนไปเลย จำนวน ATP จะเกิดขึ้น 2 โมเลกุลต่อการเกิด NADPH 2 โมเลกุล ในขณะที่การรีดิวซ์ CO2 1 โมเลกุลต้องใช้ ATP 3 โมเลกุลและ NADPH 2 โมเลกุล
2. Cyclic Photophosphorylation เป็นกระบวนการที่ต้องการแสงและ คลอโรพลาสต์ และสังเคราะห์ ATP ได้ แต่ไม่เกิด NADPH อีเลคตรอนจะเคลื่อนที่จาก Photosystem I ไปยังเฟอริดอกซิน แต่เฟอริดอกซินจะส่งอีเลคตรอนกลับมาที่ไซโตโครม บี อีก แล้วกลับไป Photosystem I ดังนั้นจึงไม่มีการสูญเสียอีเลคตรอนไป จำนวน ATP ที่เกิดต่ออีเลคตรอนไม่สามารถวัดได้แน่นอน เชื่อกันว่าการสร้าง ATP ในระบบนี้เป็นระบบที่ช่วยควบคุมอัตราส่วนของ ATP และ NADPH ให้เหมาะสม ATP ที่เกิดจากระบบนี้ออกไปนอกคลอโรพลาสต์ไม่ได้ แต่อาจจะใช้สังเคราะห์สารบางอย่างภายในคลอโรพลาสต์ได้ แต่ถ้าการสังเคราะห์แสงทำให้เกิด ATP ในระบบ Cyclic ตลอด เวลาจะทำให้พลังงานไม่พอใช้ในการรีดิวซ์ CO2
กลไกการไหลของอีเลคตรอนที่อาจจะเกิดขึ้นอีกกรณี คือ Pseudocyclic Photophosphorylation จะคล้ายคลึงกับ Cyclic Photophosphorylation คือ อีเลคตรอนจาก เฟอริดอกซินจะเคลื่อนที่ไปยัง O2 เกิดเป็นน้ำ การไหลของอีเลคตรอนชนิดนี้ทำให้เกิด ATP ขึ้นตามกระบวนการ Non cyclic Photophosphorylation แต่ไม่มี NADPH เกิดขึ้น
ความสำคัญของ Cyclic และ Pseudocyclic Photophosphorylation ต่อการสังเคราะห์แสงนั้นยังไม่แน่นอน แต่เป็นที่แน่ชัดว่า O2 สามารถดึงเอาอีเลคตรอนจากน้ำได้
สารเคมีที่ให้พลังงานสูงที่ได้จากกระบวนการ Photophosphorylation คือ ATP นั้น เกิดจาก ADP และกลุ่มฟอสเฟส (Inorganic phosphate หรือ Pi) เพื่อใช้ในการจับคาร์บอนได- ออกไซด์ในกระบวนการต่อไป การเกิด ATP ในคลอโรพลาสต์มีกลไกตามสมมุติฐานของ Mitchell เรียกว่า Chemiosmotic hypothesis พลังงานที่ใช้ในการสร้างพันธะฟอสเฟต (Phosphate bond) ระหว่าง ATP กับ Pi มาจากพลังงานซึ่งสูญเสียออกมาจากการไหลของอีเลคตรอนในกระบวนการ Light reaction ทำให้เกิดแขนซึ่งเรียกว่า Squiggle bond ซึ่งเป็นแขนที่มีพลังงานสูง
ในปี 1966 Mitchell ได้เสนอว่าการสังเคราะห์ ATP เกิดดังนี้
1. สังเคราะห์ที่ส่วนของไธลาคอยด์ของคลอโรพลาสต์ ซึ่งไม่ยอมให้โปรตอน (H+) ผ่านได้
2. อีเลคตรอนที่เคลื่อนที่สู่ NADP ผ่านไปตามระบบที่มีตัวรับอีเลคตรอนเป็นทอด ๆ ดังได้กล่าวมาแล้ว
3. การถ่ายทอดอีเลคตรอนจะสัมพันธ์กับการดันโปรตอนจากด้านสโตรมาเข้าสู่ภายในไธลาคอยด์ ทำให้มีความเข้มข้นของโปรตอนภายในมาก ทำให้เกิดความแตกต่างของ pH และ water potential ในคลอโรพลาสต์
4. ความแตกต่างของ pH และ water potential ในไธลาคอยด์และสโตรมา ทำให้เกิดการดันโปรตอนจากไธลาคอยด์ออกมา สโตรมาทาง Elementary particle
5. ที่เยื่อหุ้มไธลาคอยด์นั้นมีเอนไซม์ ATPsynthase ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่กระตุ้นให้ ADP รวมกับ Pi เมื่อเกิด electrochemical potential gradient ของโปรตอน

===Dark Reaction===

Stylonema

2009-10-14T05:22:46Z

Summary:

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Rhodophyta]]
:'''Class''' [[Rhodellophyceae]]
:'''Order''' [[Stylonematales]]
:'''Family''' [[Stylonemataceae]]
:'''Genus''' ''Stylonema''
:'''Species''' ''[[Stylonema alsidii]]'' -- ''[[Stylonema cornu-cervi]]'' -- ''[[Stylonema reniforme]]'' -- ''[[Stylonema subcoeruleum]]

Stylonemataceae

2009-10-14T05:21:15Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Kingdom''' [[Plantae]] :'''Phylum''' [[Rhodophyta]] :'''Class''' [[Rhodellophyceae]] :'''Order''' [[Stylonematales]] :'''F...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Rhodophyta]]
:'''Class''' [[Rhodellophyceae]]
:'''Order''' [[Stylonematales]]
:'''Family''' Stylonemataceae
:'''Genus''' ''[[Stylonema]]''

Stylonematales

2009-10-14T05:20:28Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Kingdom''' [[Plantae]] :'''Phylum''' [[Rhodophyta]] :'''Class''' [[Rhodellophyceae]] :'''Order''' Stylonematales :'''Famil...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Rhodophyta]]
:'''Class''' [[Rhodellophyceae]]
:'''Order''' Stylonematales
:'''Family''' [[Stylonemataceae]]

Rhodellophyceae

2009-10-14T05:19:36Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Kingdom''' [[Plantae]] :'''Phylum''' [[Rhodophyta]] :'''Class''' Rhodellophyceae :'''Order''' [[Porphyridiales]] -- [[Styl...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' [[Rhodophyta]]
:'''Class''' Rhodellophyceae
:'''Order''' [[Porphyridiales]] -- [[Stylonematales]]

Rhodophyta

2009-10-14T05:18:15Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Kingdom''' [[Plantae]] :'''Phylum''' Rhodophyta :'''Class''' [[Bangiophyceae]] -- [[Compsopogonophyceae]] -- [[Florideophy...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' [[Plantae]]
:'''Phylum''' Rhodophyta
:'''Class''' [[Bangiophyceae]] -- [[Compsopogonophyceae]] -- [[Florideophyceae]] -- [[Rhodellophyceae]]

Kingdom Plantae

2009-10-14T05:13:52Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Kingdom''' Plantae :'''Phylum''' [[Anthocerotophyta]] -- [[Bacillariophyta]] -- [[Bryophyta]] -- [[Chlorophyta]] -- [[Cyan...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Kingdom''' Plantae
:'''Phylum''' [[Anthocerotophyta]] -- [[Bacillariophyta]] -- [[Bryophyta]] -- [[Chlorophyta]] -- [[Cyanidiophyta]] -- [[Cycadophyta]] -- [[Equisetophyta]] -- [[Ginkgophyta]] -- [[Glaucophyta]] -- [[Gnetophyta]] -- [[Hepatophyta]] -- [[Lycopodiophyta]] -- [[Magnoliophyta]] -- [[Pinophyta]] -- [[Prasinophyta]] -- [[Psilophyta]] -- [[Pteridophyta]] -- [[Rhodophyta]]

อธิกมาส

2009-10-12T09:01:21Z

Summary: /* บทพิสูจน์ทางสถิติของพระยาบริรักษ์ฯ (พ.ศ. 2497) */

==มูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดปีอธิกมาส==
::         ปรากฏการณ์ตามธรรมชาติที่สังเกตรอบได้ง่ายอย่างหนึ่ง คือ เดือนข้างขึ้นข้างแรม (lunar month/synodic) โดยมีระยะเวลาประมาณ 29.5 วันเศษ เมื่อเราทำการนับครบ 12 เดือน จะพบว่ามีจำนวน 354 วันเศษ. ระยะทางจันทรคตินี้จะเป็นระยะที่มาใกล้มากที่สุด เมื่อเทียบกับรอบปีสุริยคติแบบเล็งดาว(solar sidereal year) หรือ คือ รอบปีที่ดวงอาทิตย์กลับมาเล็งหมู่ดาวเดิม ซึ่งมีระยะ 365.25875 วัน. จึงถือกำหนดให้ระยะเวลา 12 เดือนนี้นับขึึ้นเป็น ปีจันทรคติ
::         ด้วยปีจันทรคติจะสั้นกว่าปีสุริยคติแบบเล็งดาว อยู่ปีละประมาณ 10 วันเศษ และเมื่อผ่านไปราว 2-3 ปี ระยะเวลาโดยรวมของปีสุริย-จันทรคติจะต่างกันไปมาก จนห่างกันเป็นเวลาถึง 1 เดือนเต็มๆพอดี คือที่ 29.5 วันเศษ (ไม่ใช่ที่ 30 วัน) ดังนั้นเพื่อให้ ภายในปีหนึ่งๆ แต่ละเดือน วันเพ็ญดวงจันทร์กลับมาได้ถูกต้องใกล้เคียงหมู่ดาว (นักขัตต[[ฤกษ์]]) ตามปีสุริยคติแบบเล็งดาว([[ราศี]]) ดังเดิม. จึงเป็นมูลเหตุหลักที่จำเป็นต้องมีการเพิ่มเดือนในปีจันทรคตินั้น. ในภาษาบาลี เพิ่ม คือคำว่า อธิก ส่วน เดือนคือคำว่า มาส. จึงเรียกเดือนเพิ่ม นี้ว่า "เดือนอธิกมาส".
::         ในการวางปีทางจันทรคติในปฏิทินไทยในแต่ละปี อันดับแรกจะทำการจำแนกด้วย จำนวนเดือนในปีเสียก่อน ซึ่งจำแนกได้ 2 อย่างคือ ปีที่ไม่มีเดือนอธิกมาสตามจริงตกอยู่ จะมี 12 เดือน เรียกว่า "ปีปกติมาส" เช่น ปีปกติ และ ปี[[อธิกวาร]]. ส่วนปีใดที่มีเดือนอธิกมาสตามจริงตกอยู่ จึงมี 13 เดือน จึงเรียกว่า "ปีอธิกมาส"

==เดือนอธิกมาสจริง==
::         เดือนอธิกมาสจริง ตามมูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดเดือนอธิกมาส จะทำการเพิ่มเดือนเมื่อ ณ ขณะที่ปีจันทรคติ (lunar year)มีระยะเวลาสั้นกว่าปีสุริยคติแบบเล็งดาว (solar sidereal year) ครบเป็นเวลา 1 เดือน (lunar month/synodic) เต็มๆ พอดี ที่ 29.5 วันเศษ. เดือนอธิกมาสจริงจึงสามารถตกเดือนใดๆก็ได้ในปีอธิกมาสนั้น

==เดือนอธิกมาสไทย : เดือน ๘ สองหน==
::         ปีจันทรคติใดที่มีเดือนอธิกมาส(จริง) ตกอยู่ปีนั้นจะมี 13 เดือน เรียกว่า "ปีอธิกมาส". อย่างไรก็ตาม ปราชญ์สยามสมัยโบราณได้เล็งเห็นว่า เดือนอธิกมาสจริง อาจตกเดือนใดเดือนหนึ่งในปีอธิกมาสนั้นก็ได้ ตามแต่ว่า ปีจันทรคติ จะสั้นกว่า ปีสุริยคติ เป็นเวลาครบ 1 เดือน เมื่อไร. ซึ่งการประกาศปีอธิกมาสที่ต้องคอยบอกเดือนอธิกมาสจริงด้วยว่ามาเมื่อไร จะไม่สะดวกแก่ประชาชนทั่วไป. หากแต่เมื่อพิจารณา 4 เดือนสุดท้ายของปี ไม่ว่าเดือนอธิกมาสจริงจะมาเมื่อไรก็ตาม ช่วงเวลาดังกล่าว ย่อมอยู่ในช่วงที่ฝนจะตกชุกในปีนั้นๆเสมอและการกำหนดกาลพรรษาย่อมได้ฤดูตามพระวินัย. ด้วยเหตุนี้ปฏิทินจันทรคติไทยจึงถือกำหนด "เดือนอธิกมาสเสมือน" ขึ้นมา กล่าวคือ เดือนอธิกมาสจริงที่ตกในปีอธิกมาสนั้นๆ เสมือนมีเดือน ๘ สองหน นั่นเอง.

==หลักการนับค่ำในปีอธิกมาสไทย==
::         เมื่อเราทราบ "เดือนอธิกมาสจริง" ตกอยู่ปีใด ปีนั้นจะถูกกำหนดให้เป็น "ปีอธิกมาส". ในทำนองกลับกัน ปีที่ไม่มีเดือนอธิกมาสจริงตกอยู่ก็จะไม่ถูกกำหนดให้เป็นปีอธิกมาสเพราะจะมีเพียง 12 เดือน. อันนี้เป็นหลักนิยามธรรมดาสากล.
::         และเมื่อทราบว่าปีนั้นเป็นปีอธิกมาสหรือไม่แล้วในปฏิทินไทยยังมีหลักการนับค่ำในแต่ละเดือนที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตน ก็เพื่อความสะดวกเรียบง่ายต่อการจดจำแก่ประชาชนทั่วไปนั่นเอง .จากระยะเดือนตามธรรมชาติมีระยะ 29.5 วันเศษ ก็กำหนดให้ เดือนเลขคี่มี 29 ค่ำเสมอ เดือนเลขคู่มี 30 ค่ำเสมอ. ทำให้ "เดือนอธิกมาสเสมือน" ซึ่งคือ เดือน ๘๘ อันเป็นเดือนเลขคู่จึงถูกกำหนดให้ต้องมี 30 ค่ำ. ดังนั้นในปีอธิกมาสไทยจึงมีวิธีนับค่ำเป็นข้อบังคับนี้
::------------------------------
::เดือนอ้าย (เดือน ๑)
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือนอ้าย ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนอ้าย
::         แรม ๑ ค่ำ เดือนอ้าย ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือนอ้าย
::เดือนยี่ (เดือน ๒)
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือนยี่ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือนยี่
::         แรม ๑ ค่ำ เดือนยี่ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือนยี่
::เดือน ๓
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๓ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๓
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๓ ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๓
::เดือน ๔
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๔ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๔
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๔ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๔
::เดือน ๕
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๕ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๕
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๕ ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๕
::เดือน ๖
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๖ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๖ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๖
::เดือน ๗
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๗ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๗
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๗ ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๗
::เดือน ๘
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๘ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๘
::------------------------------
::เดือน ๘๘ (เดือนอธิกมาสไทย) มี ๓๐ ค่ำ
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๘๘ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๘๘
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๘๘ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๘๘
::------------------------------
::เดือน ๙
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๙ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๙
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๙ ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๙
::เดือน ๑๐
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐
::เดือน ๑๑
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ ไปจนถึง แรม ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑
::เดือน ๑๒
::         ขึ้น ๑ ค่ำ เดือน ๑๒ ไปจนถึง ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒
::         แรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๒ ไปจนถึง แรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒
::------------------------------
::ตลอดทั้งปีอธิกมาสไทยจึงมี 384 ค่ำ

==ค่าความแม่นยำปีอธิกมาสไทย==
::         การกำหนดปีอธิกมาสไทย ที่ใช้อยู่ตั้งแต่อดีตจนปัจจุบัน จะถือเอาตามพระคัมภีร์[[สุริยยาตร]] เป็นเสาหลักเทียบ. โดยมีสัดส่วนในการกำหนดที่ใช้อยู่จริงดังนี้
::         ๑๖,๖๐๘,๐๐๐ ปีสุริยคติแบบเล็งดาว
::         มี ๒๐๕,๔๒๑,๕๒๑ เดือนข้างขึ้นข้างแรม
::         มี ๑๙๙,๒๙๖,๐๐๐ เดือนสุริยะ
::         คิดเป็น ๖,๐๖๖,๒๑๗,๓๒๐ วันธรรมดาแบบเล็งอาทิตย์
::         มี ๖,๑๖๒,๖๔๕,๖๓๐ ดิถี
::         แบ่งเป็น ปีจันทรคติ ปกติ ๗,๒๖๒,๗๘๙ ปี
::         ปีจันทรคติ อธิกวาร ๓,๒๑๙,๖๙๐ ปี
::         ปีจันทรคติ อธิกมาส ๖,๑๒๕,๕๒๑ ปี
:โดย[[อธิกมาส]]แรก อธิกมาส ๐ มา ณ หรคุณ -๒๘๒๘๕๖๓๑๐/๖๑๒๕๕๒๑

==เครื่องมือทางอ้อม กับปีอธิกมาสในอดีต==
::         ภายหลังการวางปีอธิกมาส ที่ได้ตาม มูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดอธิกมาสแล้ว. ผลของปฏิทิน ในปีอธิกมาสในอดีตที่ได้ มีการสังเกตพบว่า จะไปมีความสัมพันธ์กับ "เครื่องมือทางอ้อม" อื่นๆ ซึ่งพอจะนำมาใช้กำหนดปีอธิกมาสโดยวิธีทางอ้อมได้. เครื่องมือต่างๆ จำแนกได้ดังนี้
===วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส===
::         เครื่องมือทางอ้อมแบบแรกที่สามารถสังเกตได้ง่าย และเป็นที่นิยมที่สุด คือ การใช้ระยะห่างระหว่างปีอธิกมาสในอดีตซึ่งวางตามมูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดอธิกมาส. โดยจะพบว่า ในทุกๆ 19 ปี จะมี อธิกมาส 7 ครั้ง. และอธิกมาส 7 ครั้งนี้จะมีระยะห่างหว่างปีอธิกมาสเป็นอนุกรม คือ 3 ปี 3 ปี 3 ปี 2 ปี 3 ปี 3 ปี 2 ปี รวมเป็น 19 ปี. อนุกรมนี้ บางคราวจะเรียกว่า "เกณฑ์ ตติเยฯ" หรือ 3332332. และมีการพัฒนาสูตรด้วยการใช้ปีศักราช หาร 19 แล้ว พิจารณาจากเศษ เป็นต้น. เครื่องมือเทียบปีอธิกมาสทางอ้อมเช่นนี้จะเป็นที่สังเกตพบได้ง่ายมาก และถูกนำมาใช้กำหนดได้โดยไม่จำเป็นต้องทราบว่า ปีจันทรคติจะสั้นกว่าปีสุริยคติ 1 เดือนเมื่อไหร่.
::         อย่างไรก็ตามเพราะ วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส นั้นโดยเนื้อแท้แล้วเป็นค่าของการประมาณที่หยาบที่สุด ที่มาจากค่าตามความแม่นยำที่ใช้วางปีอธิกมาสไทย ตามพระคัมภีร์[[สุริยยาตร]] . จากค่าที่ละเอียดที่สุดที่ในรอบ 16,608,000 ปี มี 6,125,521 อธิกมาส. จึงทำให้ วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส เช่นนี้ จะสามารถนำไปใช้กำหนดปีอธิกมาสได้ในเวลาจำกัดเท่านั้น. กล่าวคือ ในทุกๆ 6-8 รอบของวัฏจักร 19 ปี หรือราว 100 ปีเศษ ระยะ "เกณฑ์ตติเยฯ" 3332332 จะเกิดการเลื่อนตัวอีกครั้งหนึ่ง ไปสู่รูปแบบลำดับถัดไป ตามลำดับดังนี้
::--------------------
::แบบที่ ๑ : 3 3 3 2 3 3 2
::แบบที่ ๒ : 3 3 2 3 3 3 2
::แบบที่ ๓ : 3 3 2 3 3 2 3
::แบบที่ ๔ : 3 2 3 3 3 2 3
::แบบที่ ๕ : 3 2 3 3 2 3 3
::แบบที่ ๖ : 2 3 3 3 2 3 3
::แบบที่ ๗ : 2 3 3 2 3 3 3
::--------------------
::         ปรากฏการณ์การเลื่อนตัวของ อธิกมาส 7 ครั้งใน 19 ปีนี้มีชื่อตามผู้ค้นพบครั้งแรกว่า "วัฏจักรภูริก (Poohric Cycle)". การกำหนดปีอธิกมาสทางอ้อมด้วยหลัก 19 ปี 7 อธิกมาส แม้จะเป็นวิธีที่ง่ายมากและเหมาะสำหรับคนทั่วไปคำนวนเองได้ง่าย. แต่ในขณะเดียวกันจะไม่สามารถใช้ในระยะยาวได้โดยตลอดต้องมีการกำหนดปีสิ้นสุดหมดอายุของเกณฑ์ที่ใช้ได้ไว้ด้วยเสมอ. ในปัจจุบัน สูตรในกลุ่มของการวางปีอธิกมาสทางอ้อมด้วยหลัก "วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส" ล้วนหมดอายุการใช้งานแล้วทั้งสิ้น. หากนำมาใช้อีก หรือ เกณฑ์ที่ไม่ระบุปีสิ้นสุดหมดอายุไว้จะทำให้เกิดปัญหา ความขัดแย้ง เช่นในปี พ.ศ. 2487 ขึ้นได้

===วัฏจักรเมตอน===
::         ทางฝั่งตะวันตก มีการทราบ "วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส" เช่นกัน ชื่อตามผู้ค้นพบ เรียกว่า "วัฏจักรเมตอน (Metonic Cycle)". อย่างไรก็ตาม วัฏจักรเมตอน มีความแตกต่างจาก วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส ของปฏิทินไทย. กล่าวคือ ปีสุริยคติ ที่ปฏิทินไทยใช้เทียบปรับเพิ่มเดือนอธิกมาสนั้น เป็น ปีสุริยคติเล็งหมู่ดาว (Solar sidereal year) ซึ่งมีระยะเวลาที่ 365.25875 วันต่อปี. ในขณะที่ วัฏจักรเมตอน ใช้ ปีสุริยคติแบบเล็งฤดู ด้วยจุดตัด Equinox (Solar tropical year) ซึ่งมีระยะเวลาประมาณ 365.2425 วันต่อปี ตามปฏิทินสากล. ดังนั้นวัฏจักรเมตอน จึงไม่สามารถนำมาใช้กำหนดวางปีอธิกมาสไทย โดยวิธีทางอ้อมได้. มิฉะนั้น ในวันเพ็ญของแต่ละเดือน ดวงจันทร์จะไม่กลับมาใกล้เคียงเล็งดาวนักขัตต[[ฤกษ์]] ดังเดิมได้.

===วัฏจักร 235 เดือน มี 7 อธิกมาส===
::         ในความจริง เป็นวัฏจักรเดียวกับ 19 ปี 7 อธิกมาส. ซึ่งเป็นผลอย่างหยาบที่สุดจากการลดทอนด้วยหลักการประมาณ จาก สัดส่วน 16,608,000 ปี มี 205,421,521 เดือน มี 6,125,521 อธิกมาส ตามพระคัมภีร์[[สุริยยาตร]] จึงได้เป็น "วัฏจักร 19 ปี มี 235 เดือน มี 7 อธิกมาส".
::          จุดประสงค์หลักของวัฏจักรนี้ เพื่อนำมาใช้ในการหา "เดือนอธิกมาสจริง" อย่างหยาบ โดย เดือนที่ 34 เดือนที่ 34 เดือนที่ 33 เดือนที่ 34 เดือนที่ 33 เดือนที่ 34 เดือนที่ 33 จะเป็น เดือนอธิกมาสทั้ง 7 ครั้ง จากทั้งหมด 235 เดือน ตลอด 19 ปี. อย่างไรก็ตาม "วัฏจักร 235 เดือน 7 อธิกมาส" นี้จะสามารถใช้ได้เพียงไม่กี่รอบน้อยกว่า 100 ปีก็จะเกิดการเลื่อนเดือนขึ้นแล้ว ซึ่งเร็วกว่า การเลื่อนปีตาม วัฏจักรภูริก เสียอีก. เกณฑ์หาเดือนอธิกมาสจริงอย่างหยาบด้วย วัฏจักร 235 เดือน 7 อธิกมาสที่มีอยู่เกิดในสมัยช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้น จึงไม่สามารถนำมาใช้ได้อีกในปัจจุบันแล้วเช่นกัน.

===วัฏจักรอธิกมาสอื่นๆ===
::         การวางปีอธิกมาสในปฏิทินไทยแต่อดีตมานั้นจะมาจากการเทียบตามค่าที่ปรากฎใน[[สุริยยาตร]] ด้วยสัดส่วน 16,608,000 ปี มี 205,421,521 เดือน มี 6,125,521 อธิกมาส. อย่างไรก็ตามเราสามารถลดทอนโดยหลักการประมาณเกิดเป็นวัฏจักรรอบอธิกมาสรอบย่อยๆ โดยเรียงตามลำดับจากหยาบที่สุดไปหาละเอียดที่สุดได้ดังนี้
::1) 19 ปี มี 235 เดือน มี 7 อธิกมาส
::2) 122 ปี มี 1509 เดือน มี 45 อธิกมาส
::3) 263 ปี มี 3253 เดือน มี 97 อธิกมาส
::4) 385 ปี มี 4762 เดือน มี 142 อธิกมาส
::5) 1418 ปี มี 17539 เดือน มี 523 อธิกมาส
::6) 3221 ปี มี 39840 เดือน มี 1188 อธิกมาส
::7) 17523 ปี มี 216739 เดือน มี 6463 อธิกมาส
::8) 20744 ปี มี 256579 เดือน มี 7651 อธิกมาส
::9) 38267 ปี มี 473318 เดือน มี 14114 อธิกมาส
::10) 135545 ปี มี 1676533 เดือน มี 49993 อธิกมาส
::...
::XX) 16,608,000 ปี มี 205,421,521 เดือน มี 6,125,521 อธิกมาส.
::          (โดยค่าวัฏจักรในข้อเลขคี่เป็นค่าประมาณที่ดีที่สุดทางฝั่งขวามือก่อนจะสลับข้ามไปสู่ค่าประมาณทางฝั่งซ้ายมือในข้อเลขคู่ลำดับถัดไป)

===ค่ำในวันเถลิงศก===
::         การนับปีสุริยะในสมัยก่อนจะนับปีด้วยจุลศักราช. โดยวันขึ้นปีจุลศักราชใหม่มีชื่อเรียกว่า วันเถลิงศก. ด้วยปีสุริยคติมีระยะยาวกว่าปีจันทรคติทำให้ในแต่ละปีเมื่อสังเกตวันเถลิงศกจาก "ค่ำ" หรือวันที่ทางจันทรคติจะพบว่าไม่ตรงกัน. ช่วงต้นรัตนโกสินทร์ได้มีการสังเกตพบว่าในปฏิทินแต่เดิมมานั้นจะมีวันเถลิงศกไม่เคยตรงกับวันขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๖ อยู่เลย.โดยจะตรงได้ตั้งแต่วันขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๕ จนถึงวันขึ้น ๕ ค่ำเดือน ๖.
::         ข้อสังเกตนี้เป็นเพียงข้อสังเกตโดยไม่ทราบเหตุผลหรือคำอธิบายประกอบในเอกสารใดๆว่าเหตุใดวันเถลิงศกจึงไม่เคยเป็นวันขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๖ เลย. อย่างไรก็ดีจากข้อสังเกตนี้ต่อมาได้ถูกนำมาใช้เป็นรากฐานและวิวัฒนาการไปสู่การวางปีอธิกมาสทางอ้อมด้วยดิถีเถลิงศก ที่สำคัญในอีกแนวทางหนึ่ง.

===ดิถีเถลิงศก===
::         คำประกาศสงกรานต์ในแต่ละปี. จะมีผลการคำนวนบอกค่าต่างๆมาด้วยเสมอ. หนึ่งในนั้น ก็คือ "[[ดิถีเถลิงศก]]" หรือ ดิถีอัตตา ก็เรียก. ดิถีเถลิงศก คือ ดิถีในวันขึ้นปีจุลศักราชใหม่ หรือ ดิถีในวันเถลิงศก นั่นเอง โดยมีวิธีคำนวนเป็นไปตามพระคัมภีร์[[สุริยยาตร]]. เมื่อทำการสังเกตจะพบได้ไม่ยากว่า "[[ดิถีเถลิงศก]]" มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ ปีอธิกมาสในอดีตที่เป็นไปตามมูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดอธิกมาสเป็นอย่างมาก แม้จะไม่ถูกต้อง 100% ก็ตาม. (แท้จริงแล้ว ต้องเป็น "ดิถี ณ เวลาเปลี่ยนศักราช" จึงจะถูกต้อง 100% กับปีอธิกมาสที่วางตามมูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดอธิกมาสในอดีต) 
::         ต่อมาเมื่อบรรดาทฤษฎีอธิกมาสทางอ้อมในกลุ่ม "วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส" เกิดปรากฏการณ์เลื่อนตามวัฏจักรภูริก ทฤษฎีในกลุ่มนี้หมดอายุที่จะสามารถนำมาใช้ได้แล้ว. ทฤษฎีอธิกมาสทางอ้อมด้วย "ดิถีเถลิงศก" จึงได้รับความเชื่อถือกว่าบรรดาเครื่องมือทางอ้อมอื่นๆทั้งหมด. อย่างไรก็ตาม ในการวางปีอธิกมาสทางอ้อมด้วยดิถีเถลิงศก จะไม่สามารถอธิบาย ปีอธิกมาสในอดีตโดยเฉพาะในสมัยอยุธยาได้โดยตลอด. เพราะเป็นวิธีวางอธิกมาสทางอ้อมที่มีบางกรณีไม่ได้เป็นไปตามมูลเหตุหลักของการเกิดปีอธิกมาส. ดังนั้นหากวางปีอธิกมาสด้วยเครื่องมือทางอ้อม คือ ดิถีเถลิงศก จะทำให้ในบางปี เราอาจมีปีที่ ทางจันทรคติไม่ได้สั้นกว่าสุริยคติ ครบเป็นเวลา 1 เดือนอยู่จริง หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งคือไม่มีเดือนอธิกมาสจริงตกอยู่แต่ถูกกำหนดเป็นปีอธิกมาสขึ้นมา. ปีระหว่างช่วงนั้น เดือน ๘ ฝนจะไม่ได้ต้องตามฤดูกาลขึ้นได้.

===นักขัตตฤกษ์ในคืนวันเพ็ญเดือน ๘๘===
::         เครื่องมืออื่นๆอีกอย่างหนึ่งเป็นเพียงข้อสันนิษฐานว่ากันว่า ปีอธิกมาสไทย จะต้องมี [[ฤกษ์]]อาสาฬห์ หรือฤกษ์ที่ 20-21 ในคืนวันเพ็ญเดือน ๘๘ . ซึ่งข้อสันนิษฐานนี้ไม่มีความสอดคล้องเชิงสถิติกับปฏิทินไทยในอดีตแต่อย่างใด. เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะ ปฏิทินไทยวางปีอธิกมาสเป็นไปตาม หลัก มัธยม (ค่าเฉลี่ย) ตาม[[สุริยยาตร]] ในขณะที่ นักขัตตฤกษ์ เป็นไปตามหลัก สมผุสจันทร์(ค่าตามจริงของตำแหน่งพระจันทร์).

==ปีอธิกมาสไทย กับ สังวัตสร==
::         ภายหลังจากการกำหนดรูปแบบปีจันทรคติไทยในแต่ละปี ว่าเป็นปีปกติ หรือ ปีอธิกวาร หรือ ปีอธิกมาส อย่างใดอย่างหนึ่งแล้ว. ในปีนั้นไม่ว่าเราจะหยิบเอาวันใดวันหนึ่งในปีมาตรวจสอบย่อมพบค่าคงที่ประจำปีขึ้นมาเสมอที่เรียกว่า [[สังวัตสร]]. และเมื่อนำสังวัตสรระหว่างปีมาหักลบกัน จะได้ค่าที่เรียกว่า "ดัชนีปี". โดยใน ปีอธิกมาส ตามปฏิทินไทยจะพบว่า มีค่า "ดัชนีปี" เป็น +1 เสมอ.
::         ด้วยคุณสมบัติพิเศษของปฏิทินจันทรคตินี้ถูกค้นพบเมื่อกลางปีพ.ศ.2550 โดยอาจารย์พ.ปัญญาวุฑฒ์. ในงานโบราณคตี การตรวจสอบ วันที่จากพงศาวดาร และหลักจารึก เราจึงสามารถใช้ หลัก [[สังวัตสร]] และดัชนีปี มาตรวจสอบว่าปีนั้นๆเป็น ปีอธิกมาสหรือไม่ ได้อย่างรวดเร็ว.

==ประวัติการกำหนดปีอธิกมาสไทย==
===สมัยก่อนกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2===
::         ตามหลักฐานที่ปรากฎในพงศาวดารตลอดจนหลักศิลาจารึกตามสถานที่ต่างๆ ในช่วงสมัยก่อนกรุงศรีอยุธยาแตกครั้งที่ 2. ปีอธิกมาสที่ปรากฎทั้งหมด ล้วนมี "เดือนอธิกมาสจริง" ตามค่าความแม่นยำใน[[สุริยยาตร]]ตกอยู่ในปีอธิกมาสนั้นๆทั้งสิ้น. กล่าวคือ หากปีที่มีระยะปีทางจันทรคติสั้นกว่าสุริยคติพอดี 29.5 วันเศษ หรือ พอดี 1 เดือนเมื่อไหร่ ปีนั้นจะมีเดือนอธิกมาสจริงตกอยู่ จึงถูกกำหนดให้เป็น ปีอธิกมาสไทยโดยมีเดือนอธิกมาสเสมือนคือเดือน ๘ สองหน. ในทางกลับกัน ปีที่ไม่มีเดือนอธิกมาสตกอยู่ก็จะไม่ถูกกำหนดให้เป็นปีอธิกมาสไทย. ตามสถิติการวางปีอธิกมาสสมัยนี้ได้เป็นไปตามมูลเหตุหลักที่ทำให้เกิดปีอธิกมาสทุกประการ.

===สมัยธนบุรี-รัตนโกสินทร์ตอนต้น===
::         แม้ความรู้ความเข้าใจเป็นที่ทราบทั่วไปว่าปีอธิกมาสมีมูลเหตุหลักมาจากปีจันทรคติสั้นกว่าทางสุริยคติพอดี 1 เดือน หรือที่29.5วันเศษ(ไม่ใช่ที่ 30 วัน)ตาม[[สุริยยาตร]]. แต่ภายหลังกรุงศรีฯแตกครั้งที่ 2. วิวัฒนาการของเกณฑ์อธิกมาสในสมัยนี้กลับมุ่งไปใช้เครื่องมือ "ทางอ้อม" ที่ง่ายต่อการสังเกตแทน. เบื้องต้นได้สังเกตจาก ระยะห่างระหว่างปีอธิกมาสในสมัยอยุธยาตอนปลายจากปูมโหรเป็นข้อมูลดิบโดยมีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระปวเรศวริยาลงกรณ์และขุนโชติพรหมา(เสิม)เป็นประธาน.และพบ "วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส" ขึ้นจึงถูกนำมาใช้กำหนดปีอธิกมาสโดยวิธีทางอ้อมในสมัยนี้.
::         นอกจากนี้ ในบรรดาโหรซึ่งมีหน้าที่โดยตรงในการคำนวน "ดิถีเถลิงศก" ตลอดจนประกาศวันสงกรานต์.มีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้ามหามาลา กรมสมเด็จพระบำราบปรปักษ์และพระโหราธิบดีเป็นประธานได้มีการสังเกตเครื่องมือทางอ้อมอีกทางหนึ่งโดยพบว่า อย่าให้ค่ำในวันมหาสงกรานต์ก่อนขึ้น ๔ ค่ำเดือน ๕. ต่อมาวิวัฒนาการไปสู่ใช้ค่ำในวันเถลิงศกโดยสังเกตพบว่าจะตกอยู่ตั้งแต่ขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๕ จนถึงขึ้น ๕ ค่ำเดือน ๖ แล้วนำไปสู่ การใช้ "ดิถีเถลิงศก" เป็นเครื่องมือทางอ้อมพบว่าสัมพันธ์กับปีอธิกมาสในอดีตเป็นอย่างมาก แม้ข้อสังเกตปีอธิกมาสด้วยดิถีเถลิงศกจะไม่ถูกต้อง 100% กับปีอธิกมาสในสมัยอยุธยาก็ตาม เมื่อเทียบกับ เกณฑ์ที่มาจากหลัก "วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส" ตามแนวทางของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระปวเรศวริยาลงกรณ์(ถูกต้อง 100% ตามปูมตั้งแต่ปลายกรุงศรีฯ). อีกทั้งความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับดิถีเถลิงศกหลังกรุงศรีฯแตกเป็นต้นมา มีแต่ขั้นตอนวิธีคำนวณดิถีเถลิงศกตกทอดมาเท่านั้นจึงทำให้บรรดาโหรก็ไม่สามารถอธิบายถึงเหตุผลว่าดิถีเถลิงศกมีความใกล้ชิดกับปีอธิกมาสไทยในอดีตโดยมากได้อย่างไร. จากข้อสังเกตด้วยดิถีเถลิงศกกับปีอธิกมาสในอดีตได้เกิดเป็นวิธี "ทางอ้อม" อีกแนวทางหนึ่งที่ใช้ตรวจปีอธิกมาสในสมัยช่วงต้นรัตนโกสินทร์นี้.

===กรณีความขัดแย้งปีอธิกมาส ครั้งสำคัญ พ.ศ. 2487===
::         ในปีพ.ศ.2487 ปฏิทินไทยเกิดกรณีครั้งสำคัญ มีกำหนดให้เป็นปีอธิกมาสขึ้น. และถูกวิภาควิจารณ์เป็นอย่างมากถึงการกำหนดเร็วไป 1 ปี.
::         ปัญหานี้เกิดจากความแตกต่างในวิธีการกำหนดปีอธิกมาสด้วย เครื่องมือทางอ้อม 2 แนวทางหลักๆ ที่ต่างกัน คือ ระหว่าง "วัฏจักร 19 ปี 7อธิกมาส" (ด้วยเกณฑ์ที่พัฒนาขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 โดยใช้เป็นหลักในธรรมยุติกนิกาย) และ แนวทางการวางปีอธิกมาสทางอ้อมด้วย "ดิถีเถลิงศก". โดยในปี พ.ศ. 2487 ได้มาบรรจบปีอธิกมาสที่ความไม่สอดคล้องกันนั่นเอง.
::         หลังจากปัญหาในปีอธิกมาส พ.ศ.2487 ได้นำมาสู่การศึกษาและเกิดมีบทความทฤษฎีและเกณฑ์ต่างๆเกี่ยวกับอธิกมาสตามมาเป็นจำนวนมาก.

===บทพิสูจน์ทางสถิติของพระยาบริรักษ์ฯ (พ.ศ. 2497)===
::         ภายหลังเกิดปัญหาปฏิทินไทยวางปีอธิกมาสครั้งสำคัญในปี พ.ศ.2487 ได้เกิดบทความ เป็นทฤษฎีอธิกมาสไทยแบบต่างๆขึ้นมามากมายในสมัยนั้น. บ้างอธิบายโดยใช้วัฏจักร 19 ปี มี 235 เดือน มี 7 อธิกมาส, บ้างใช้นักขัตตฤกษ์ มีดาวอาสาฬห์เป็นต้น, บ้างใช้ดาราศาสตร์สากล, บ้างใช้คัมภีร์สุริยสิทธานต์(ตำราดาราศาสตร์โบราณของอินเดีย ที่สันนิษฐานกันโดยมากว่า คัมภีร์[[สุริยยาตร]] ตำราดาราศาสตร์ที่ไทยใช้วางปฏิทินจันทรคติมาตลอดนับพันปีได้พัฒนามาจากตำรานี้), บ้างใช้ปักขคณนา, บ้างใช้คัมภีร์เปาลิสสิทธานต์ ฯลฯ ทฤษฎีีอธิกมาสต่างๆนี้เองได้นำมาซึ่งความแตกต่างหลากหลายเกณฑ์. อย่างไรก็ตาม ไม่มีเกณฑ์ใดเป็นจริงกับปฏิทินไทยในอดีตได้โดยตลอด.
::         ในปีพ.ศ. 2497 พระยาบริรักษ์เวชชการ อดีตองคมนตรี ได้เขียนบทความชิ้นสำคัญ ชื่อว่า "หลักการวางอธิกมาสและอธิกวาร" โดยมีการนำหลักวิชาการด้วยสถิติเข้ามาตรวจสอบขึ้นเป็นครั้งแรก กับ ทฤษฎีอธิกมาสแบบต่างๆ.ในที่สุดด้วยสถิติตามหลักวิชาการ บวกกับมีการพัฒนาต่อยอดจึงเกิดเป็น"เกณฑ์อธิกมาสทางอ้อมในเชิงสถิติที่ดีที่สุดด้วย ดิถีเถลิงศก". เกณฑ์อธิกมาสของพระยาบริรักษ์เวชชการนี้เองในที่สุดเป็นข้อยุติไขปัญหาในเบื้องต้นในสมัยนั้นและมีการนำไปใช้วางปีอธิกมาสในสมัยถัดๆมา.

===ระหว่าง พ.ศ. 2501-2550===

===ในปัจจุบัน===

==รวมสูตรอธิกมาสไทยตามมูลเหตุหลัก : สมัยอยุธยา==
===ตำราอธิกมาสสมัยอยุธยาจากคัมภีร์สุริยยาตร===
::         หากจะทราบเดือนจิตรามาสซึ่งเป็นเดือนแรกทางจันทรคติของชมพูทวีปในปีนั้นๆว่าตรงกับมาสเกณฑ์ใด. ให้ นำจุลศักราชตั้ง เอา 292207 คูณ เอา 373 บวก ลัพธ์ที่ได้ เอา 703 คูณ เอา 800 หาร ลัพธ์(คือผลหารที่เป็นจำนวนเต็ม)ให้เอา 650 บวก เอา 692 หาร เศษเป็น อวมานอธิกมาส. ลัพธ์ให้เอา 30 หาร เศษเป็น ดิถีอธิกมาส. ลัพธ์ที่ได้เป็น มาสเกณ์จิตรามาส. มาสเกณฑ์จิตรามาสตกเดือนใด เดือนนั้นจะเป็น เกณฑ์เดือน 0 คือเป็นเดือนแรกของปีจันทรคติ(ทางชมพูทวีป).
::         หากจะทราบ อธิกมาส เป็นเท่าใด. ให้นำจุลศักราชตั้ง เอา 12 คูณ แล้ว นำไปลบออกจากมาสเกณ์จิตรามาสของปีนั้น ผลลัพธ์ที่ได้เป็น อธิกมาส .(คือ จน.อธิกมาสทั้งสิ้นนับจากจ.ศ.แรกถึงก่อนขึ้นจ.ศ.นั้นถึงปีที่ต้องการ).
::         หากจะทราบว่าปีชมพูทวีปนั้น เป็นปีอธิกมาสหรือไม่. ให้เอามาสเกณฑ์จิตรามาสปีถัดไปลบด้วยมาสเกณฑ์จิตรามาสปีนั้น หากได้13 มาส เป็นปีอธิกมาส. หากได้12 มาสเป็นปีปกติมาส. (ห้ามนำมาสเกณฑ์เถลิงศกมาหักลบกัน). แล้วเอามาสเกณฑ์เถลิงศกตั้งลบด้วยมาสเกณฑ์จิตรามาส หากได้0 ปีนั้นมาสเกณฑ์เถลิงศกปีนั้นมาเดือนจิตรามาสทางจันทรคติ. หากได้1 มาสเกณฑ์เถลิงศกปีนั้นมาเดือนวิสาขมาสในทางจันทรคติ.
::         อีกนัยหนึ่งเอาอธิกมาสที่ได้จากศักราชปีถัดไปลบด้วยอธิกมาสปีนั้นหากได้ 1 เป็นปีอธิกมาส หากได้ 0 เป็นปกติมาส ทั้ง2วิธีนี้ย่อมได้ผลที่ตรงกันตามพระคัมภีร์สุริยยาตรโดยตลอด.
::         (ตำรานี้ค้นพบโดยพ.ปัญญาวุฒ์ ตรวจสอบแล้วถูกต้องกับปีอธิกมาสไทยก่อนกรุงศรีฯแตกครั้งที่ 2 ทุกกรณี ในขณะที่สูตรอธิกมาสที่เกิดในสมัยรัตนโกสินทร์ซึ่งเป็นวิธีการใช้เครื่องมือทางอ้อม เกณฑ์ทั้งหมดจะไม่สอดคล้องครบตลอด)

===มาสเกณฑ์อธิกมาส : เดือนที่อธิกมาสจริงตกอยู่===
::         หากจะทราบอธิกมาสตามพระคัมภีร์สุริยยาตรมาเดือนใด.ให้เอาอธิกมาสครั้งที่ตกในปีนั้นๆตั้ง เอา 20542551 คูณ เอา 9386628 ลบ ได้เท่าใดเอา 6125521 หาร ลัพธ์ที่ได้คือ มาสเกณฑ์อธิกมาส. แล้วเอา มาสเกณฑ์จิตรามาส อันเป็นเดือนแรกของปี ลบ ได้เป็นเกณฑ์เดือนที่อธิกมาสจะตกอยู่ในปีนั้น (ของปฏิทินชมพูทวีป)

===สูตรปีอธิกมาสไทยที่มีเดือนอธิกมาสจริงตกอยู่===
::         
===ตัวอย่างหลักฐานพงศาวดารและจารึกชิ้นสำคัญ===
::         

==รวมสูตรอธิกมาสไทยทางอ้อม : สมัยรัตนโกสินทร์==
===สูตรที่ใช้ไม่ได้จริง===
====นักขัตตฤกษ์====
::         "นักขัตต[[ฤกษ์]]ในคืนวันเพ็ญเดือน ๘๘ ต้องได้[[ฤกษ์]]อาสาฬห์ ที่ ๒๐-๒๑". ข้อสันนิษฐานนี้ พระยาบริรักษ์เวชชการ อดีตองคมนตรี เป็นผู้พิสูจน์ด้วยสถิติจากปีอธิกมาสในอดีตแล้วพบว่าไม่เป็นจริง.(พ.ศ.2497)
====วัฏจักรเมตอน====
::         19 ปีสุริยคติแบบฤดูกาล(tropical year) มีระยะต่างจาก 235 เดือนข้างขึ้นข้างแรม (synodic month) โดยประมาณ 2 ชั่วโมง. โดยมีรอบคลาดเคลื่อน 1 วันเต็ม ทุกๆ 219 ปี.
::         19 tropical years = 6939.602 days
::         235 synodic months = 6939.688 days
::         เนื่องจาก วัฏจักรเมตอนใช้ปีสุริยคติแบบฤดูกาล (tropical year) ใช้ในปฏิทินจันทรคติของฮิบรู แต่ใช้ไม่ได้ในอธิกมาสของไทยที่ใช้ปีสุริยคติแบบเล็งหมู่ดาว (Suriyayatra's sidereal year)
====ตำราสิทธานต์ต่างๆของอินเดีย====
::         ตามความเข้าใจทั่วไปที่ตรงกันในหมู่นัก[[สุริยยาตร]]ว่า คัมภีร์สุริยยาตรซึ่งใช้เป็นเสาหลักทำปฏิทินต่างๆในแถบทั่วเอเชียอุษาคเนย์นั้น เป็นคัมภีร์ที่มีข้อสันนิษฐานว่าได้แตกอนุพันธ์โดยมีวิวัฒนาการมาจากตำราดาราศาสตร์ "สิทธานต์" ของอินเดียตำราใดตำราหนึ่งซึ่งมีค่าความแม่นยำสูงกว่า สุริยยาตร เอง. อย่างไรก็ตามแม้์ "สิทธานต์" ต่างๆจะแม่นยำสูงกว่า แต่ผลที่ออกมาในทางสถิติ เทียบกับปฏิทินจันทรคติไทย ในอดีตปรากฏว่า คัมภีร์สุริยยาตร ให้ผลที่สูงกว่า "สิทธานต์"

===สูตรในกลุ่ม วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส===
====สูตร 7 อธิกมาสใน 19ปี ของรัชกาลที่ ๔====
::         พึงตั้งจุลศักราชปีนั้นลง เอา ๘ ลบ เอา ๑๙ หาร เสศ ๔ เป็นตติเยที่ต้น เสศ ๗ เป็นตติเยที่สอง เสศ ๑๐ เป็นตติเยที่สาม เสศ ๑๒ เป็นทุติเยที่สี่ เสศ ๑๕ เป็นตติเยที่ครบห้า เสศ ๑๘ เป็นตติเยที่หก เสศ ๑ เป็นทุติเยที่เจ็ด. จบรอบแลสูตรนับดังนี้ ตติเย ตติเย ตติเย ทุติเย ตติเย ตติเย ทุติเย.
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         (จุลศักราช - 1) หาร 19 เศษ 4, 7, 10, 12, 15, 18 และ 1 เป็นปีอธิกมาสไทย. โดย จุลศักราช = พุทธศักราช - 1181.
=====หลักวิธีคิด=====
::         พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 ทรงได้อาศัยใช้ปีอธิกมาสไทยสมัยอยุธยาช่วงตอนปลายมาเป็นฐานข้อมูลดิบเพื่อตรวจหาระยะห่างระหว่างปีอธิกมาส. แล้วพัฒนาเกณฑ์อธิกมาสทางอ้อมตามหลักวัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส อย่างไรก็ตามไม่ระบุปีหมดอายุไว้.
::         นับจากกรุงศรีอยุธยาแตกเอกสารได้สูญหายเป็นจำนวนมาก.ตามหลักฐานที่มีปรากฏทางเอกสาร เกณฑ์อธิกมาสนี้ถือเป็นเกณฑ์ที่เก่าแก่ที่สุดในสมัยรัตนโกสินทร์
=====เอกสารที่พบ=====
::         ปรากฎเอกสารครั้งแรกใน "ตำราอธิกมาศ อธิกวาร แลปักขคณะนา" พระบรมราชาธิบาย ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4, จ.ศ.1230 (พ.ศ.2411) โดยสูตรระบุเศษด้วย 3, 6, 9, 11, 14, 17, 0 . สูตรเศษนี้มีการระบุเคลื่อนไปจากเศษ 4, 7, 10, 12, 15, 18 และ 1 ตามข้างต้น ทำให้ไม่พบช่วง 19 ปีใดๆที่สอดคล้องตามตำรา.
::         พบอีกแห่งในปฏิทิน "ปักขคณนาสำเร็จ" ของพระเจ้าบรมวงษเธอ กรมสมเด็จพระปวเรศวริยาลงกรณ์ สมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 8 (ฤกษ์ ปัญญาอัคโค) ร.ศ. 115 (พ.ศ.2439), พระองค์ท่านเป็นหนึ่งในผู้ช่วยคำนวนปักขคณนา กับ รัชกาลที่ 4. ตามเอกสารนี้ได้มีการแก้เศษให้ถูกต้องจึงปรากฏเป็นเกณฑ์ข้างต้น.
=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         สมัยอยุธยาตอนปลายและธนบุรี พ.ศ. 2225-2324. สมัยรัตนโกสินทร์ พ.ศ. 2325-2432. สูตรนี้ได้ใช้ฐานข้อมูลปีอธิกมาสตั้งแต่อยุธยาตอนปลายแต่ไม่ระบุปีหมดอายุไว้ แม้จะเกิดการเลื่อนตามวัฏจักรภูริกแล้วแต่ถูกนำมาใช้เกินกว่า 200 ปี. ทำให้บางปีในสมัยรัตนโกสินทร์เกิดความคลาดเคลื่อนของฤดูเกิดขึ้น. (ทุกกรณีในพงศาวดารที่ระบุฤดูฝนที่คลาดเคลื่อน ล้วนไปตรงกับปรากฏการณ์เลื่อนของ วัฏจักร 19 ปี 7 อธิกมาส ตามวัฏจักรภูริกทั้งสิ้น)
=====ข้อบกพร่องและสถานะในปัจจุบัน=====
::         เป็นหลักการวางปีอธิกมาสทางอ้อมที่ไม่ระบุปีหมดอายุไว้ทำให้เกิดปรากฏการณ์เลื่อนตามวัฏจักรภูริกไปนานแล้ว.เกณฑ์นี้ไม่สามารถนำมาใช้ได้ในปัจจุบัน.

====สูตร 7 อธิกมาสใน 19 ปี ของสมเด็จพระสังฆราช สา ปุสสะเทโว องค์ที่ ๙====
::         เมื่อปรารถนาจะทราบว่า ในปีนั้นอธิกมาสจะมาเดือนไร พึงตั้งจุลศักราชปีนั้นลง เอา ๑๑๗๐ ลบ เอา ๑๙ หาร ถ้าเศษ ๓ เป็นที่ ๑ เดือน ๒ เป็นอธิกมาส. เศษ ๖ เป็นที่ ๒ เดือน ๑๐ เป็นอธิกมาส. เศษ ๙ เป็นที่ ๓ เดือน ๗ เป็นอธิกมาส. เศษ ๑๑ เป็นที่ ๔ เดือน ๓ เป็นอธิกมาส. เศษ ๑๔ เป็นที่ ๕ เดือน ๑๒ เป็นอธิกมาส. เศษ ๑๗ เป็นที่ ๖ เดือน ๘ เป็นอธิกมาส. เศษ ๐ เป็นที่ ๗ เดือน ๕ เป็นอธิกมาส.
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         (จุลศักราช - 1170) หาร 19 เศษ 1, 3, 6, 9, 11, 14 และ 17 เป็นปีอธิกมาสไทย. โดยอธิกมาสมาเดือน ๕,เดือนยี่,เดือน ๑๐,เดือน ๗,เดือน ๓,เดือน ๑๒,เดือน ๘ ตามลำดับ และ จุลศักราช = พุทธศักราช - 1181.
=====หลักวิธีคิด=====
::          มีวิธีคิดมาการใช้หลักอธิกมาสทางอ้อมด้วยวัฏจักร 19 ปี 235 เดือน 7 อธิกมาส.
::         เกณฑ์นี้เกิดจากวัตถุประสงค์หลักใช้ในการบอกปาฏิโมกข์ทุกๆครึ่งเดือนของพระสงฆ์ที่จะมีการบอกวันเวลาว่าเป็นครั้งไหนในฤดูหนึ่งๆ. หากฤดูนั้นมีเดือนอธิกมาสจริงตกอยู่ฤดูนั้นจะมี 5 เดือนจากปกติมีเพียง 4 เดือน หรือมี 10 ปาฏิโมกข์ต่อฤดูจากปกติ 8 ปาฏิโมกข์ต่อฤดู. ดังนั้นจึงมีความจำเป็นในการหาเดือนอธิกมาสว่ามาเดือนใดฤดูใด.
::         เกณฑ์นี้เป็นเกณฑ์ที่มีวิธีบอก "เดือนอธิกมาส" ที่เก่าสุดในสมัยรัตนโกสินทร์. ซึ่งในความเป็นจริงเกณฑ์นี้เป็นสูตรที่รัชกาลที่ ๔ ทรงพัฒนาไว้อีกสูตรก่อนที่จะเสด็จสวรรคตในปีนั้นโดยยังไม่มีการตรวจสอบซ้ำถึงความสอดคล้องกับปฏิทินไทยในอดีต.แต่ต่อมาคณะสงฆ์ในธรรมยุติกนิกายไปนำมาใช้ควบคู่กับปฏิทินปักขคณนาที่รัชกาลที่๔ได้ทรงคิดค้นขึ้น. ในที่นี้จึงเรียกชื่อสูตรเพื่อใช้จำแนกให้แตกต่างจากชื่อสูตรแรกของรัชกาลที่ ๔ ข้างต้น)

=====เอกสารที่พบ=====
::         ปรากฏทางเอกสารครั้งแรกใน "วิธีปักขคณนา" ในรัชกาลที่ ๔ (พ.ศ.2411)
::         พบใน "ตำราอธิกมาศของสมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทว)" (พ.ศ.2467)
::         พบใน "ภิกฺขุปาฏิโมกฺขปาลิ" ของมหามกุฎราชวิทยาลัย ซึ่งมีการตีพิมพ์เรื่อยมาจนปัจจุบัน (ล่าสุดตีพิมพ์ พ.ศ.2548)
::         พบใน หนังสือบทสวดมนต์วัดป่า... ในรูปแผนภูมิวงกลมโดยจัดเรียงตั้งแต่ พ.ศ. 2545 เป็นต้นมา

=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         ไม่เคยปรากฏ ครบช่วง 19 ปีใดๆ ที่สอดคล้องครบอยู่เลย.
::         แต่ด้วยเลขไทยเลข ๗ มีความคล้ายกับเลขไทยเลข ๓.และหากเปลี่ยนเลข 1170 ตามสูตรเป็น 1130 จะให้ผลเหมือนสูตร 7 อธิกมาสใน19ปีสูตรแรกของรัชกาลที่ ๔ ข้างต้นทุกประการ โดยจะมีสอดคล้องตามปฏิทินไทยนับจากปลายกรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมาร่วม 200 ปี (แต่จะเกินรอบที่วัฏจักร19ปี7อธิกมาสจะใช้ได้).

=====ข้อบกพร่องและสถานะในปัจจุบัน=====
::         เนื่องจากปีอธิกมาสพ.ศ.2487 เป็นปีที่มีปัญหาวางเร็วไปปี ปรากฏว่าสอดคล้องกับเกณฑ์นี้เพียงเกณฑ์เดียวเท่านั้น. ในปัจจุบันเกณฑ์นี้ยังมีการตีพิมพ์ใน "ภิกฺขุปาฏิโมกฺขปาลิ" ของมหามกุฎราชวิทยาลัยอยู่. หากนำเกณฑ์นี้มาใช้ในปฏิทินไทยอีกจะเกิดปัญหาขึ้นเช่นปีพ.ศ.2487 ได้.
อีกทั้งเป็นเกณฑ์ทางอ้อมที่ไม่ระบุปีสิ้นสุด.จึงไม่สมควรนำกลับมาใช้อีก

====สูตร 7 อธิกมาสใน 19ปี ของนายพิพัฒน์ สุขทิศ====
::         ถ้าใคร่รู้ว่าปีใดมีอธิกมาสและอธิกมาสจะมาในเดือนใด. ให้ตั้งพุทธศักราชปีนั้นลง เอา ๑๕ ลบแล้วเอา ๑๙ หาร. ถ้าได้เศษ ๐ อธิกมาสมาในเดือน ๕ เศษ ๒ มาในเดือน ๒ เศษ ๕ มาในเดือน ๑๐ เศษ ๘ มาในเดือน ๗ เศษ ๑๐ มาในเดือน ๓ เศษ ๑๓ มาในเดือน ๑๒ เศษ ๑๕ มาในเดือน ๘.
::         ถ้าเศษผิดไปจากนี้ ปีนั้นปรกติไม่มีอธิกมาส. หรือจะตั้งจุลศักราชปีนั้นลงเอา ๑๒ ลบแล้วทำต่อไปอย่างข้างต้นก็ได้ผลอย่างเดียวกัน ฯ
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         (พุทธศักราช - 15) หาร 19 เศษ 0, 2, 5, 8, 10, 13 และ 15 เป็นปีอธิกมาสไทย. โดยอธิกมาสมาเดือน ๕,เดือนยี่,เดือน ๑๐,เดือน ๗,เดือน ๓,เดือน ๑๒,เดือน ๘ ตามลำดับ
=====หลักวิธีคิด=====
::          มีวิธีคิดมาการใช้หลักอธิกมาสทางอ้อมด้วยวัฏจักร 19 ปี 235 เดือน 7 อธิกมาส ตามแนวทางในรัชกาลที่ ๔ โดยมีการเปลี่ยนมาใช้พุทธศักราช พัฒนาเกณฑ์ขึ้นใหม่โดยนายพิพัฒน์ สุขทิศ ในปีพ.ศ. 2508 โดยไม่ระบุปีหมดอายุที่จะใช้ได้
=====เอกสารที่พบ=====
::         พบใน "ขยายความแห่งพระบรมราชาธิบาย" ของนายพิพัฒน์ สุขทิศ (พ.ศ.2508)
::         พบอีกแห่งใน "ความรู้เรื่องปักขคณนาและปฏิทิน" ของพระราชภัทราจารย์(ลอย สิริคุตฺโต ป.ธ.๖) วัดโสมนัสวิหาร(พ.ศ.2514)
=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         ไม่ปรากฏช่วงครบทั้ง 19 ปีใดๆที่สอดคล้องอยู่เลย.
=====ข้อบกพร่องและสถานะในปัจจุบัน=====
::         ไม่เคยปรากฏครบ 7 อธิกมาสในรอบ 19 ปีใดๆ.และไม่มีการระบุปีสิ้นสุดไว้.ไม่สมควรนำมาใช้
====สูตร 7 อธิกมาสใน 19ปี สูตรที่ 1 ของพระราชภัทราจารย์(ลอย สิริคุตฺโต ป.ธ.๖)====
::         ต้องการจะทราบว่าปีนี้มีเดือน ๘ สองหนหรือไม่. ให้ตั้งพุทธศักราชของปีนั้นลง เอา ๑ ลบ เอา ๑๙ หาร. ถ้ามีเศษ ๓-๖-๑๑-๑๔-๑๗-๐ เป็นปีที่มีเดือน ๘ สองหน(อธิกมาส) เศษนอกจากที่กล่าวแล้วไม่มีเดือน ๘ สองหน(ไม่มีอธิกมาส)
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         (พุทธศักราช - 1) หาร 19 เศษ 3, 6, 9, 11, 14, 17 และ 0 เป็นปีอธิกมาสไทย.
=====หลักวิธีคิด=====
::          เป็นการพัฒนามาจากสูตร 7 อธิกมาสใน 19ปีของรัชกาลที่4ข้างต้นโดยเปลี่ยนมาใช้พุทธศักราชแทนจุลศักราช จึงให้ผลตรงกับสูตรของรัชกาลที่4ทุกประการ.เนื่องจากเกิดปรากฏการณ์เลื่อนตามวัฏจักรภูริกไปแล้วไม่สามารถนำมาใช้ได้อีกในปัจจุบัน

=====เอกสารที่พบ=====
::         พบใน "ความรู้เรื่องปักขคณนาและปฏิทิน" ของพระราชภัทราจารย์(ลอย สิริคุตฺโต ป.ธ.๖) วัดโสมนัสวิหาร(พ.ศ.2514)

=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         สอดคล้องตามสูตร 7 อธิกมาสใน 19ปีของรัชกาลที่4 ข้างต้น
=====ข้อบกพร่องและสถานะในปัจจุบัน=====
::         ใช้เกินอายุเกณฑ์ที่จะเกิดการเลื่อนในรอบ 19ปี ตามวัฏจักรภูริกโดยไม่มีการระบุปีสิ้นสุดไว้.ไม่สามารถนำมาใช้ได้อีกในปัจจุบันอีก

====สูตร 7 อธิกมาสใน 19ปี สูตรที่ 2 ของพระราชภัทราจารย์(ลอย สิริคุตฺโต ป.ธ.๖)====
::         อธิกมาสจะตกในเดือนใดนั้น. ให้ตั้งพุทธศักราชของปีนั้นลง เอา ๒๓๕๑ ลบแล้วเอา ๑๙ หาร. ถ้าได้เศษ ๓ เป็นที่หนึ่ง อธิกมาสตกในเดือนยี่ เศษ ๖ เป็นที่สองอธิกมาสตกในเดือน ๑๐ เศษ ๙ เป็นที่สามอธิกมาสตกในเดือน ๗ เศษ ๑๑ เป็นที่สี่อธิกมาสตกในเดือน ๓ เศษ ๑๔ เป็นที่ห้าอธิกมาสตกในเดือน ๑๒ เศษ ๑๗ เป็นที่หกอธิกมาสตกในเดือน ๘. เศษ ๐ เป็นที่เจ็ดอธิกมาสตกในเดือน ๕.
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         (พุทธศักราช - 2351) หาร 19 เศษ 0, 3, 6, 9, 11, 14 และ 17 เป็นปีอธิกมาสไทย. โดยอธิกมาสมาเดือน ๕,เดือนยี่,เดือน ๑๐,เดือน ๗,เดือน ๓,เดือน ๑๒,เดือน ๘ ตามลำดับ
=====หลักวิธีคิด=====
::          เป็นการพัฒนามาจากสูตร 7 อธิกมาสใน 19ปีของสมเด็จพระสังฆราช(สา ปุสฺสเทโว) โดยเปลี่ยนมาใช้พุทธศักราชแทนจุลศักราช จึงให้ผลตรงกับสูตรข้างต้นทุกประการ.เนื่องจากให้ผลไม่เคยปรากฏสอดคล้องกับปีอธิกมาสในอดีตครบรอบทั้ง19ปีอยู่เลยจึงไม่สามารถนำมาใช้ได้ในปฏิทินไทย
=====เอกสารที่พบ=====
::         พบใน "ความรู้เรื่องปักขคณนาและปฏิทิน" ของพระราชภัทราจารย์(ลอย สิริคุตฺโต ป.ธ.๖) วัดโสมนัสวิหาร(พ.ศ.2514)
=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         ไม่ปรากฏช่วงครบทั้ง 19 ปีใดๆที่สอดคล้องอยู่เลย.
=====ข้อบกพร่องและสถานะในปัจจุบัน=====
::         ไม่เคยปรากฏครบ 7 อธิกมาสในรอบ 19 ปีใดๆ.และไม่มีการระบุปีสิ้นสุดไว้.ไม่สามารถนำมาใช้ได้ในปฏิทินไทยได้มิฉะนั้นจะเกิดปัญหาปีอธิกมาสเช่นในปีพ.ศ.2487อีกได้

===สูตรในกลุ่มดิถีในวันเถลิงศก===
====ข้อสังเกตด้วยค่ำในวันเถลิงศก====
::         วันเถลิงศกอันเป็นวันปีใหม่ทางปฏิทินสุริยคติ(หรือวันขึ้นจุลศักราชใหม่)จะไม่เกินวันขึ้น ๕ ค่ำเดือน ๖ ตามปฏิทินจันทรคติ
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         วันขึ้น ๖ ค่ำเดือน ๕ <= วันเถลิงศก <= วันขึ้น ๕ ค่ำเดือน ๖
=====หลักวิธีคิด=====
::          เกิดจากข้อสังเกตของโหรในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นในเชิงสถิติโดยไม่ทราบถึงเหตุผลว่าเพราะเหตุใดวันเถลิงศกตามปฏิทินในอดีตจึงต้องตกในช่วงดังกล่าว. ข้อสังเกตนี้เป็นเกณฑ์ที่เก่าแก่สุดในการวางอธิกมาสทางอ้อมสายทางนี้ซึ่งต่อมาได้วิวัฒนาการไปเป็นสูตรการวางปีอธิกมาสทางอ้อมด้วยดิถีเถลิงศก.
=====เอกสารที่พบ=====
::         ปรากฏทางเอกสารครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่5

====เกณฑ์ด้วยดิถีเถลิงศก====
::         ท่านให้ดูดิถีเถลิงศกเป็นสำคัญ คือ ดิถีเถลิงศกเป็น 25, 26, 27, 28, 29, 0, 1, 2, 3, 4, 5 เป็นอธิกมาศ ถ้าดิถีเถลิงศกนอกจากนี้ไม่เป็น.
=====สูตรคณิตศาสตร์=====
::         จ.ศ.=พ.ศ.-1181
::         หรคุณเถลิงศก=1+ปัดเศษลง[(292207*จ.ศ.+373)/800]
::         ดิถีเถลิงศก=เศษจากการหาร[ปัดเศษลง[(703*หรคุณเถลิงศก+650)/692]] ด้วย 30
::         ปีใดมี ดิถีเถลิงศก
เป็นสมาชิกของเซ็ต {25, 26, 27, 28, 29, 0, 1, 2, 3, 4, 5} ปีนั้นเป็นปีอธิกมาส.นอกนั้นไม่เป็นปีอธิกมาส
=====หลักวิธีคิด=====
::         เป็นเกณฑ์ที่วิวัฒนาการมาจากข้อสังเกตด้วยค่ำในวันเถลิงศกข้างต้น. ด้วยดิถีเถลิงศกมีสูตรที่คำนวณชัดเจน โหรจึงมักนิยมนำมาใช้ประเมินในเบื้องต้นว่าเป็นปีอธิกมาสหรือไม่ในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์โดยที่ก็ไม่ปรากฏทราบเหตุผลประกอบแต่อย่างใดว่าเหตุใดปีอธิกมาสในสมัยก่อนๆเมื่อเทียบจากเครื่องมือทางอ้อมด้วยดิถีเถลิงศกโดยมาก(แต่ไม่ถูกต้อง100%ก็ตาม) จึงปรากฏตกอยู่ในช่วงดิถีเถลิงศกดังกล่าว

=====เอกสารที่พบ=====
::         ปรากฏทางเอกสารครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่5
::         พบใน "ตำราโหราศาสตร์เล่ม3ภาค1พระสุริยยาตร์และมานัตต์" ของหลวงวิศาลดรุณกร (พ.ศ.2466)
::         พบใน "คัมภีร์สุริยยาตร์พิศดาร" ของนายทองเจือ อ่างแก้ว (พ.ศ.2493)
::         พบใน "คำอธิบายอธิกมาศ-อธิกวาร" ของ พิภพ ตังคณะสิงห์ (พ.ศ.2515)

=====ปีอธิกมาสที่สอดคล้อง=====
::         ในสมัยอยุธยาไม่สอดคล้องครบ 100% เช่นปี...
=====จุดบกพร่องและสถานะเกณฑ์=====
::         

===สูตรในเชิงสถิติที่ได้รับการยอมรับระหว่าง พ.ศ.2501-2550===
::         

==ตารางอธิกมาส ระหว่างปี พ.ศ.2553-2700==

ไก่ฟ้า

2009-10-11T23:07:36Z

Summary:

<div align =center>[[ภาพ:พญาลอ.jpg]]</div>

== '''ไก่ฟ้า''' ==

'''[http://pet.kapook.com/photo/view79.html ไก่ฟ้า]''' คือ สัตว์ปีกกลุ่มหนึ่งที่มีสีสันสวยงามมาก ไก่ฟ้า หรือ Pheasant เป็นชื่อเรียกรวมๆของนกในวงศ์ Phasianidae ที่ประกอบไปด้วย ไก่ฟ้าชนิดต่างๆ นกยูง ไก่ป่า นกกระทา นกแว่น และนกหว้า พูดกันง่ายๆก็คือ พวกนกยูง ไก่ป่า นกกระทา นกแว่นและนกหว้าก็เป็นไก่ฟ้าเช่นกัน

บรรพบุรุษของไก่ฟ้าคือ ไก่ป่า (Gallus gallus) ที่มีถิ่นกำเนิดในป่าเขตร้อนของทวีปเอเชีย นกในวงศ์ Phasianidae ส่วนใหญ่มีสีสันสวยงาม ไก่ฟ้าเป็นนกที่อาศัยอยู่ตามพื้นดิน ทำรังและหาอาหารบนพื้นดิน จะบินขึ้นไปเกาะบนต้นไม้เฉพาะเวลานอนหรือตกใจเมื่อหนีศัตรู ไก่ฟ้าทุกชนิดในวงศ์นี้ตัวผู้จะมีสีสันสวยงามกว่าตัวเมีย ทั้งยังมีพฤติกรรมคล้ายกับนก Bird of Paradise คือจะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการอวดโฉมและผสมพันธุ์กับตัวเมียหลายตัว ส่วนนกตัวเมียจะมีสีค่อนข้างกลมกลืนกับธรรมชาติ เช่นสีน้ำตาล และสีเทา เพื่อนอำพรางตัวให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมเป็นการหลบซ่อนจากศัตรูในเวลาที่มันต้องกกไข่และเลี้ยงดูลูกตามลำพัง
ไก่ฟ้า มีมากมายหลายชนิดกระจายอยู่ทั่วโลก ทั้งหมด 16 ตระกูล 48 ชนิด และมีถิ่นกำเนิกอยู่ในทวีปเอเชียทั้งสิ้น ยกเว้นเพียงชนิดเดียวคือ นกยูงคองโก เท่านั้นที่มีถิ่นกำเนิดในทวีปอาฟริกา สำหรับในประเทศไทยพบไก่ฟ้าอยู่ จำนวน 6 ตระกูล(Genus) คือ

1. '''ตระกูลไก่ฟ้า(Genus Lophura Fleming)''' มี 4 ชนิดได้แก่

[[ภาพ:siamfireback4s.jpg]]
== '''ไก่ฟ้าพญาลอ''' ==
(Siamese Fireback;Lophura diardi)ไก่ฟ้าพญาลอ
เป็นไก่ฟ้าที่มีความสวยงามที่สุดชนิดหนึ่งของไทย ตัวผู้มีหน้ากากสีแดงสด
บนหัวมีเส้นขนแตกพุ่มตรงปลายสีดำเหลือบน้ำเงินยาวโค้งไปด้านหลัง ปากสีเหลืองขุ่น รอบคางใต้หน้ากากลงมามีขนสีดำ
ลำตัวด้านบน อก คอ และปีกมีสีเทา ลักษณะเด่นคือ ขนตอนท้ายของลำตัวใกล้โคนหางจะมีสีเหลืองแกมสีทองเห็นได้
ชัดเจนขณะกระพือปีกขนคลุมโคนหางมีสีดำเหลือบน้ำเงินขอบสีแดงอิฐซ้อนกันหลายชั้น หางมีสีดำเหลือบเขียวยาวและโค้งลง
ขนคลุมปีกมีลายสีดำขอบขาว ท้องสีดำ แข้งสีแดงมีเดือย ตัวเมียหน้าสีแดง บริเวณหน้าอก คอ หลังมีสีน้ำตาลแกมแดง
ท้องมีลายเกล็ดน้ำตาลแดงขอบสีขาว ปีกมีสีดำสลับด้วยลายสีขาวตามแนวขวาง หางคู่บนสีดำสลับขาวส่วนคู่ล่างถัดลงมา
สีน้ำตาลแกมแดง แข้งสีแดงไม่มีเดือย

[[ภาพ:pheasantหน้าเขียว6s.jpg]]

== '''ไก่ฟ้าหน้าเขียว''' ==
(Crested Fireback)พบในประเทศไทย 1 ชนิดย่อยคือไก่ฟ้าหน้าเขียว ( Vieillots Crested Fireback )ไก่ฟ้าหน้าเขียว
เป็นไก่ฟ้าที่มีขนาดใหญ่ที่สุดใน Lophura ด้วยกัน และมีลักษณะเด่นต่างจากไก่ฟ้าชนิดอื่นๆคือ มีหนังหน้ากากสีฟ้าคราม ตัวผู้จะมี
จงอยปากสีขาวขุ่น ขนหงอนเป็นพุ่มสีดำ คอ ลำตัว หน้าอกมีสีน้ำเงินเข้ม บริเวณหลังตอนท้ายและตะโพกมีสีเหลืองแกมแดง ขน
หางคู่กลางมีสีขาว ลำตัวด้านข้างมีลายสีขาว แข้งสีแดง มีเดือย ส่วนตัวเมีย พุ่มหงอนสีน้ำตาลเข้ม ลำตัวด้านบน ปีกและหาง มีสี
น้ำตาลแกมแดง ใต้คอและ อก มีสีน้ำตาลอ่อนและท้องมีเกล็ดสีขาวและดำ แข้งและนิ้วเท้าสีแดงไม่มีเดิอย

ไก่ฟ้าหลังเทา (Kalij Pheasant)พบในประเทศไทย 2 ชนิดย่อยคือ
- ไก่ฟ้าหลังเทาแข้งเทาหรือแข้งตะกั่ว Lophura leucomelanos lineata
- ไก่ฟ้าหลังเทาแข้งแดง Lophura leucomelanos crawfurdii

ไก่ฟ้าหลังขาว (Silver Pheasant)พบในประเทศไทย 2 ชนิดย่อย คือ
- ไก่ฟ้าหลังขาวธรรมดาหรือไก่ฟ้าหลังเงิน Lophura nycthemera jonesi
- ไก่ฟ้าหลังขาวจันทรบูรหรือ ไก่ฟ้าหลังดำ Lophura nycthemera lewisi

2. '''ตระกูลไก่ (Genus Gallus Brisson)''' มี 1 ชนิดได้แก่

ไก่ป่า (Red Junglefowl)พบในประเทศไทย 2 ชนิดย่อยคือ
- ไก่ป่าตุ้มหูแดง Gallus spadiceus
- ไก่ป่าตุ้มหูขาว Gallus gallus gallus

3. '''ตระกูลไก่ฟ้าหางลายขวาง (Genus Syrmaticus Wa gler)''' มี 1 ชนิดได้แก่

ไก่ฟ้าหางลายขวาง (Bar-Tailed Pheasant)พบในประเทศไทย 1 ชนิดย่อย คือ
- ไก่ฟ้าหางลายขวาง Syrmaticus humiae burmanicus

'4. '''ตระกูลนกยูง (Genus Pavo Innaeus)'''มี 1 ชนิดได้แก่

นกยูงไทย (Green Peafowl)พบในประเทศไทย 2 ชนิดย่อย คือ
- นกยูงเหนือ Pavo muticus impertor
- นกยูงใต้ Pavo mutuius muticus

5. '''ตระกูลนกหว้า (Guenus Argusianus Rafinesque)''' มี 1 ชนิดได้แก่

นกหว้า (Great Argus)ในประเทศไทยพบ 1 ชนิดย่อยคือ
- นกหว้า Argusianus argus argus

6. '''ตระกูลนกแว่น (Genus Polyplectron Temminck)''' มี 2 ชนิดได้แก่

นกแว่นสีเทา (Grey Peacock Pheasant)พบในประเทศไทย 1 ชนิดย่อย คือ
- นกแว่นสีเทา polyplectron bicalcaratum bicaratum

นกแว่นสีน้ำตาล (Brown Peacock Pheasant)พบในประเทศไทย 1 ชนิดย่อย คือ
- นกแว่นสีน้ำตาล polyplectron malacense malacense

ข้อมูลจาก

[http://www.thaipheasants.com thaipheasants ไก่ฟ้าไทย]

งู

2009-10-01T07:35:34Z

Summary: New page: งู

งู

การตัดต่อยีน

2009-09-25T12:32:55Z

Summary: New page: hi

พระบรมวงศานุวงศ์

2009-09-17T15:21:52Z

Summary: Removing all content from page

อักษร T

2009-09-15T07:29:18Z

Summary: /* ย้อนกลับ */

==รายชื่อสิ่งมีชีวิต อักษร T==
:#''[[Tritonia nilsodhneri]]'' Marcus, 1983
:#''[[Thunnus albacares]]''

==ย้อนกลับ==
:[[:Category:รายชื่อสิ่งมีชีวิต|รายชื่อสิ่งมีชีวิต]]

Centromyrmex

2009-09-14T11:54:12Z

Summary: New page: ==ลำดับทางอนุกรมวิธาน== :'''Domain''' [[Eukaryote]] :'''Kingdom''' [[Animalia]] -- Animal, animals, animaux :'''Phylum''' [[Arthropoda]] -- arthropo...

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Domain''' [[Eukaryote]]
:'''Kingdom''' [[Animalia]] -- Animal, animals, animaux
:'''Phylum''' [[Arthropoda]] -- arthropodes, arthropods, Artrópode
:'''Subphylum''' [[Hexapoda]] -- hexapods
:'''Class''' [[Insecta]] -- hexapoda, insectes, insects, inseto
:'''Subclass''' [[Pterygota]] -- insects ailés, winged insects
:'''Infraclass''' [[Neoptera]] -- modern, wing-folding insects
:'''Order''' [[Hymenoptera]] -- abelha, ants, bees, formiga, vespa, wasps
:'''Suborder''' [[Apocrita]] -- abeilles, ants, bees, fourmis, guêpes véritables, narrow-waisted hymenopterans, true wasps
:'''Infraorder''' [[Aculeata]]
:'''Superfamily''' [[Vespoidea]] -- vespoid wasps
:'''Family''' [[Formicidae]] -- ants, fourmis
:'''Subfamily''' [[Ponerinae]]
:'''Tribe''' [[Ponerini]]
:'''Genus''' ''Centromyrmex'' Mayr, 1866

==='''Species'''===
:#''[[Centromyrmex alfaroi]]'' Emery, 1890
:#''[[Centromyrmex bequaerti]]'' (Forel, 1913)
:#''[[Centromyrmex brachycola]]'' (Roger, 1861)
:#''[[Centromyrmex congolensis]]'' Weber, 1949
:#''[[Centromyrmex constanciae]]'' Arnold, 1915
:#''[[Centromyrmex feae]]'' (Emery, 1889)
:#''[[Centromyrmex gigas]]'' Forel, 1911
:#''[[Centromyrmex hamulatus]]'' (Karavaiev, 1925)
:#''[[Centromyrmex sellaris]]'' Mayr, 1896
:#''[[Centromyrmex silvestrii]]'' (Santschi, 1914)

Centromyrmex alfaroi

2009-09-14T11:17:47Z

Summary:

==''Centromyrmex alfaroi''==
[[ภาพ:Centromyrmex alfaroi 1.jpg]]

[[ภาพ:Centromyrmex alfaroi 2.jpg]]

[[ภาพ:Centromyrmex alfaroi 3.jpg]]

==ชื่อสามัญ==

==ลำดับทางอนุกรมวิธาน==
:'''Domain''' [[Eukaryote]]
:'''Kingdom''' [[Animalia]] -- Animal, animals, animaux
:'''Phylum''' [[Arthropoda]] -- arthropodes, arthropods, Artrópode
:'''Subphylum''' [[Hexapoda]] -- hexapods
:'''Class''' [[Insecta]] -- hexapoda, insectes, insects, inseto
:'''Subclass''' [[Pterygota]] -- insects ailés, winged insects
:'''Infraclass''' [[Neoptera]] -- modern, wing-folding insects
:'''Order''' [[Hymenoptera]] -- abelha, ants, bees, formiga, vespa, wasps
:'''Suborder''' [[Apocrita]] -- abeilles, ants, bees, fourmis, guêpes véritables, narrow-waisted hymenopterans, true wasps
:'''Infraorder''' [[Aculeata]]
:'''Superfamily''' [[Vespoidea]] -- vespoid wasps
:'''Family''' [[Formicidae]] -- ants, fourmis
:'''Subfamily''' [[Ponerinae]]
:'''Tribe''' [[Ponerini]]
:'''Genus''' ''[[Centromyrmex]]'' Mayr, 1866
:'''Species''' ''Centromyrmex alfaroi'' Emery, 1890

==การแพร่กระจาย==

==บรรณานุกรม==
:#http://www.eol.org
:#http://www.itis.gov
:#http://www.catalogueoflife.org

ร่ายสุภาพ

2009-09-13T04:55:49Z

Summary: New page: ขอบทร่ายสุภาพของลิลิตตะเลงพ่าย

ขอบทร่ายสุภาพของลิลิตตะเลงพ่าย

ภาคผนวก 2 การพัฒนากฎหมายในแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 10

2009-09-09T09:24:34Z

Summary: New page: d

Cyperaceae

2009-08-23T06:45:09Z

Summary:

ต้นไม้ในพุทธศาสนา

ชื่อต้นไม้ : หญ้าคา
ชื่อภาษาอังกฤษ : Blady Grass
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์ :โดเมน : ยูแคริโอต (Eukaryote)
อาณาจักร : พืช (Plantae)
ไฟลัม : พืชดอก (Magnoliophyta)
ชั้น : พืชใบเลี้ยงเดี่ยว (Monocotyledon หรือ Liliopsida)
อันดับ : ไซเพอราเลส (Cyperales)
วงศ์ : หญ้า (Poaceae)
เผ่า : แอนโรโพโกนี (Andropogoneae)
สกุล : อิมเพอเรต (Imperata)
สปีชีส์ : อิมเพอเรต ไซลินด์รีคัล (Imperata cylindrical)
ชื่ออื่นๆ : คา, หญ้าคา, คาหลวง (ภาคกลาง) , ลาแล, ลาลาง (ภาคใต้), เก้าฮี (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน)
ถิ่นกำเนิด : เอเชีย
ลักษณะ: เป็นไม้ล้มลุก จำพวกเดียวกับหญ้า มีความสูงประมาณ 1-4.5 ฟุต มีเหง้าอยู่ใต้ดิน ลำต้นที่อยู่เหนือดิน ลักษณะของใบออกเป็นกระจุก ตามบริเวณโคนต้น ใบมีรูปหอกเรียวยาว ริมขอบใบคม มีขนเป็นกระจุก ใบมีขนาดยาวประมาณ 100-200 ซม. กว้างประมาณ 1-2.5 ซม. ดอกออกเป็นช่อ หรือเป็นพู่ มีลักษณะคล้ายกับหางกระรอกขึ้นอยู่บริเวณกลางกอ ช่อดอกยาวประมาณ 2-10 นิ้ว มีดอกย่อยเรียงสลับกัน รอบ ๆ แกนกลางช่อ ดอกมีเป็นสีขาวอมเหลือง หรือเป็นสีม่วง
ประโยชน์: ใช้ลำต้นสด หรือแห้ง นำมาปรุงเป็นยาแก้โรคไต แก้โรคมะเร็งคอ และแก้ฝีประคำร้อย ดอก ใช้เป็นยาแก้ปัสสาวะแดง แก้ไอ แก้อาเจียนเป็นโลหิต แก้มะเร็งในลำไส้ แก้รดสีดวงต่าง ๆ ราก ใช้ปรุงกินเป็นยาแก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้พิษอักเสบในกระเพาะปัสสาวะ บำรุงไต แก้น้ำดีซ่าน ตาเหลือง ตัวเหลือง อ่อนเพลีย และเบื่ออาหาร
ปรากฏในตำนานพระพุทธศาสนาว่า:
ในเวลาบ่ายวันที่พระโพธิสัตว์จะตรัสรู้พระองค์ได้เสด็จไปยังต้นศรีมหาโพธิ์ ระหว่างทางได้พบกับนายโสตถิยพราหมณ์ ถือหญ้าคา 8 กำ เดินสวนทางมา โสตถิยพราหมณ์เลื่อมใสในพระสรีระ (ร่างกาย) ที่งดงามของพระโพธิสัตว์ มีความเลื่อมใส จึงน้อมถวายหญ้าคาทั้ง 8 กำ แก่พระองค์

ภาษาถิ่นกลาง

2009-08-17T04:29:31Z

Summary: New page: อืม

อืม

ช้างประสานงา

2009-08-15T13:32:41Z

Summary: New page: '''Bold text'''

'''Bold text'''

ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในปัจจุบัน

2009-08-12T22:02:28Z

Summary: New page: ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในปัจจุบัน สภาพสังคมไทยในปัจจุบันได้เปล...

ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในปัจจุบัน
สภาพสังคมไทยในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปมาก ตามสภาพสิ่งแวดล้อมและกาลเวลา มีการติดต่อค้าขาย สัมพันธ์ทางการทูตกับต่างประเทศ มีทุนให้ครู-อาจารย์ ไปดูงานต่างประเทศ การช่วยเหลือทางด้านเทคโนโลยีแก่สถาบันการศึกษา ทำให้มีการพัฒนาประเทศให้เจริญรุ่งเรืองมากขึ้น ด้วยเหตุนี้จึงทำให้ค่านิยมตลอดจนประเพณีวัฒนธรรมของสังคมไทยเปลี่ยนแปลไปตามสภาพของสังคมด้วยดังนี้

๑. ยึดมั่นในพระพุทธศาสนา
เช่นเดียวกับในอดีต มีการศึกษาพระธรรมวินัยอย่างลึกซึ้ง ตลอดจนมีการปรับปรุงแก้ไขกฎเกณฑ์ข้อบังคับของสงฆ์ ประชาชนมีบทบาทตรวจสอบพฤติกรรมทางวินัยสงฆ์ได้ เพื่อป้องกันการแสวงหาผลประโยชน์จากพระพุทธศาสนา

๒. เคารพเทิดทูลสถาบันพระมหากษัตริย์
สังคมไทยต่างกับสังคมชาติอื่น กษัตริย์ไทยเปรียบเสมือนสมมติเทพ คอยดูแลทุกข์สุขของประชาชน ทำนุบำรุงประเทศชาติให้เจริญรุ่งเรืองในทุกๆด้าน จึงเป็นศูนย์รวมจิตใจพระองค์เป็นทุกสิ่งทุกอย่างในชีวิตคนไทย เป็นที่เคารพเทิดทูนของคนไทยเป็นอย่างยิ่ง

๓. เชื่อในเรื่องเหตุผล ความเป็นจริง และความถูกต้องมากขึ้นกว่าในอดีต
ในสภาวะของเหตุการณ์ต่างๆ ปัจจุบันสังคมไทยรู้จักคิดใช้ปัญญามีเหตุผลมากขึ้น เช่น ได้ออกกฎหมายเพื่อให้ความคุ้งครองเจ้าของความคิด ไม่ให้ใครลอกเลียนแบบได้ เรียกว่า “ ลิขสิทธิ์ทางปัญญา ” เป็นต้น

๔. ค่านิยมในการศึกษาหาความรู้
ปัจจุบันสังคมไทยต้องแข่งขันกันตลอดเวลา การจะพาตนเองให้รอดจากปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคมได้จำเป็นต้องมีความรู้ความสามารถที่โดดเด่นจึงเป็นสิ่งที่คนไทยในสังคมปัจจุบันต้องเสาะแสวงหา

๕. นิยมความร่ำรวยและมีเกียรติ
สังคมไทยในปัจจุบันให้ความสำคัญเรืองความร่ำรวยและเงินทอง เพราะมีความเชื่อที่ว่าเงินทองสามารถบันดาลความสุขตอบสนองความต้องการของคนได้

๖. มีความเชื่อมั่นในตนเองสูง
เพื่อปลูกฝังให้เยาวชนไทยทุกคนกล้าตัดสินใจและกล้าแสดงออกทางความคิดและการกระทำ มีบุคลิกภาพที่เหมาะสมที่จะเป็นผู้นำที่ดีได้

๗. ชอบแก่งแย่งชิงดีชิงเด่น
ลักษณะกลัวการเสียเปรียบ กลัวสู้เพื่อนไม่ได้ เพื่อการอยู่รอดจึงต้องทำการแย่งชิงแสวงหาผลประโยชน์ให้ตนเอง

๘. นิยมการบริโภค
นิยมบริโภคของแพง เลียบแบบอย่างตะวันตก รักความสะดวกสบาย ใช้จ่ายเกินตัวเป็นการนำไปสู่การมีหนี้สินมากขึ้น

๙. ต้องทำงานแข่งกับเวลา
ทุกวันนี้คนล้นงาน จึงต้องรู้จักกำหนดเวลา การแบ่งแยกเวลาในการทำงาน การเดินทางและการพักผ่อนให้ชัดเจน

๑o. ชอบอิสระไม่ชอบอยู่ภายใต้อำนาจของใคร
ไม่ชอบการมีเจ้านายหลายคน ในการทำงานมักประกอบอาชีพอิสระ เปิดกิจการเป็นของตนเอง

๑๑. ต้องการสิทธิความเสมอภาคระหว่างหญิงกับชายเท่าเทียมกัน
หญิงไทยในปัจจุบันจะมีความคล่องแคล่ว สามารถบริหารงานไดเช่นเดียวกับผู้ชายเป็นที่พึ่งของครอบครัวได้ ภรรยาจึงไม่ใช่ช้างเท้าหลังอีกต่อไป

๑๒. นิยมการทดลองอยู่ด้วยกันก่อนแต่งงาน
ซึ่งเป็นการเลียนแบบวัฒนธรรมตะวันตก ที่มีความเจริญทางวัตถุมากกว่าจิตใจ ผู้ใหญ่ควรทำตนให้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่เยาวชน เหมาะสมกับศีลธรรมจรรยา

๑๓. นิยมภาษาต่างประเทศในยุคโลกาภิวัตน์
ปัจจุบันภาษาต่างประเทศมีความสำคัญและจำเป็นมาก เพราะต้องใช้ในการติดต่อสื่อสารทางธุรกิจและเทคโนโลยีใหม่ๆ ตำราหรืออินเตอร์เน็ตมีความจำเป็น ต้องมีความรู้ทางภาษาต่างประเทศ หากไม่มีก็ยากต่อการศึกษาและนำไปใช้

ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในอดีต

2009-08-12T22:01:44Z

Summary: New page: ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในอดีต วิถีชีวิตของสังคมไทยในอดีต ส่วนใ...

ลักษณะค่านิยมของสังคมไทยในอดีต
วิถีชีวิตของสังคมไทยในอดีต ส่วนใหญ่ยึดมั่นสืบทอดตามบรรพบุรุษ พ่อแม่ และญาติผู้ใหญ่ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความสุขสบาย ไม่อยากให้ใครได้รับความเดือดร้อน วิถีชีวิตเป็นแบบเรียบง่ายไม่ค่อยเปลี่ยนแปลง แม้ว่าจะมีระบบข้ากับเจ้า บ่าวกับนายก็ตาม ค่านิยมของสังคมไทยในอดีตมีลักษณะดังนี้

๑. ยึดมั่นในพระพุทธศาสนา
คนไทยในอดีตส่วนใหญ่ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมในพระพุธศาสนา เพราะเมื่อทำแล้วเกิดความสบายใจ มีความสุขจากการทำบุญ ทำให้คนมีจิตดี มีความอ่อนโยน มีเมตตา กรุณา การประพฤติตามหลักธรรมคำสอนทำให้คนเป็นคนดี อีกทั้งยังเป็นการสืบทดพระพุทธศาสนาให้ยืนยาวอีกด้วย

๒. เชื่อในเรื่องกฎแห่งกรรม
เป็นแนวทางให้สังคมไทยในอดีตเกิดความกลัว ละอายต่อการทำบาป เพราะเมื่อตายแล้วต้องตกนรก ทำให้เกิดการทำบุญหรือทำความดี เพื่อหนทางสู่สวรรค์นั่นเอง

๓. เชื่อในเรื่องของวิญญาณ ภูตผีปีศาจ
มีความเชื่อในเรื่องอำนาจลึกลับที่มีอยู่เหนือมนุษย์ สามารถบันดาลให้เกิดสิ่งดีหรือสิ่งร้าย ด้วยเหตุนี้จึงมีพิธีกรรมเกิดขึ้นมากมายซึ่งเป็นความเชื่อในเรื่องไสยศาสตร์ เช่น เชื่อในเรื่องเจ้าที่เจ้าทาง ผีบ้านผีเรือน เป็นต้น

๔. ยกย่องระบบศักดินา
เป็นความเชื่อที่ว่าเป็นผู้มีบารมี ความร่ำรวย บุคคลในตระกูลสูศักดิ์ คือ ผู้ที่เทพเจ้าบันดาลให้มาเกิดจึงได้รับการยกย่องและเกรงกลัว

๕. เคารพผู้อาวุโส
อาจหมายถึงผู้ที่สูงด้วยอายุ ด้วยคุณวุฒิและวัยวุฒิ มีความเชื่อว่าผู้อาวุโสมีประสบการณ์ มีความสามารถ เช่นสำนวนที่ว่า “ ผู้ใหญ่อาบน้ำร้อนมาก่อน ” การเคารพผู้อาวุโสจะทำให้มีความสุขและเจริญก้าวหน้า

๖. มีชีวิตขึ้นอยู่กับธรรมชาติ
เพราะการประกอบอาชีพจะอาศัยแม่น้ำ ลำคลอง หรือจากน้ำฝน มีการหาของป่า ถ้าปีใดเกิดการแห้งแล้งจะเป็นปัญหาทางการเกษตรเป็นอย่างยิ่ง เพราะยังไม่มีการคิดค้นเทคโนโลยีสมัยใหม่

๗. เชื่อถือเรื่องโชคลาง
เมื่อชีวิตขึ้นอยู่กับธรรมชาติ จึงเชื่อว่าสิ่งลึกลับจะช่วยให้เกิดสิ่งดีหรือสิ่งร้ายได้ และมีอิทธิพลต่อการดำเนินชีวิตมาก เช่น เสียงทักของจิ้งจก ตุ๊กแก ขณะออกจากบ้าน เมื่อได้ยินเสียงก็ให้เลิกล้มความตั้งใจเสีย หรือเลื่อนเวลาเดินทางออกไป

๘. ต้องการเป็นที่ยอมรับของสังคม
แสดงถึงการพึ่งพาอาศัยกัน มีการปรึกษาหารือ ทำให้ชีวิตไม่เหงา รู้สึกตนเองยังมีคุณค่าในสังคม

๙. ยึดมั่นในจารีตประเพณี
คนส่วนใหญ่ต่างยอมรับกฎเกณฑ์ที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาว่าเป็นสิ่งที่ดีงาม และต้องรักษาแบบแผนไว้สืบต่อไป การไม่ปฏิบัติตามย่อมจะถูกตำหนิและเป็นที่รังเกียจของสมาชิกในสังคม

๑o. นิยมการมีอำนาจและบารมี
เนื่องจากสภาพในสังคมในอดีตเป็นระบบศักดินา จึงทำให้กลุ่มผู้มีอำนาจพยายามสร้างซึ่งเป็นการส่งผลให้เกิดบารมีให้เกิดขึ้นกับตนเอง นำไปสู่การเป็นผู้มีจิตใจกว้างขวาง มีเมตตาต่อผู้ยากไร้ทำให้เกิดระบบอุปถัมภ์

๑๑. ชอบพึ่งพาอาศัยกันและกัน
สังคมไทยในอดีตมีความเข้าใจไว้วางใจกัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน หรือแม้แต่งานที่ต้อง ใช้เวลาจำกัด เช่น การทำนา ทำไร่ หรือจัดงานบุญที่บ้านหรือวัด ก็นิยมช่วยเหลือกันเรียกประเพณีนิยมนี้ว่า “ การลงแขก ” เป็นต้น

๑๒. พึงพอใจในสิ่งที่ตนมีอยู่
เป็นการใช้ชีวิตแบบสันโดษ เพื่อสองคล้องกับหลักธรรม เป็นกลุ่มอนุรักนิยมมากกว่าการแสวงหาความก้าวหน้า ต้องการความสบายใจ การทำงานจะไม่เป็นระบบ ไม่มีการวางแผนชีวิตใน ระยะยาว

ภาคเหนือ

2009-08-12T00:47:03Z

Summary: New page: อยากได้รูปขนมไทยภาคเหนือ

อยากได้รูปขนมไทยภาคเหนือ

สุริยยาตร

2009-07-30T03:29:18Z

Summary: /* ค่าความแม่นยำในสุริยยาตร */

:         คัมภีร์สุริยยาตรเป็นตำราดาราศาสตร์หลักอันโดดเด่นที่สุดตำราหนึ่งในแถบทั่วภูมิภาคเอเชียอุษาคเนย์ ทั้ง ไทย ไทใหญ่ ไทลื้อ สิบสองปันนา ลาว เขมร พม่า มอญ จรดจนถึงรัฐยะไข่ ติดบังคลาเทศ(ปัจจุบันถูกผนวกเข้าในพม่า) โดยใช้เป็นหลักสำหรับเทียบทำปฏิทินจันทรสุริยคติอิงหมู่ดาวและการผูกดวงโหร มาเวลานับยาวนานนับพันปี ปรากฏใช้ในการบอกวันเวลา ราศี ฤกษ์ ที่พบได้ตามหลักจารึกต่างๆทั้งในอดีตและปัจจุบัน. เนื้อหาจะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการคำนวณดวงอาทิตย์และดวงจันทร์เท่านั้น. (ยกเว้น ปรากฏการณ์สุริยุปราคา และ จันทรุปราคา ที่ต้องใช้ความแม่นยำที่สูงกว่า ซึ่งจะเป็นเนื้อหาของคัมภีร์สารัมภ์ อาจอนุโลมเรียก สุริยยาตรสารัมภ์)
:         เนื้อหาสำนวนเดิมมีแต่ขั้นตอนคำนวณเท่านั้น ไม่มีคำอธิบายเหตุผลและกลไกอยู่เลย. หลวงวิศาลดรุณกร ผู้รวบรวม พระสุริยยาตรภาคกลาง ฉบับที่สมบูรณ์ขึ้นเป็นครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่ ๖. ได้กล่าวว่า "...แต่เดิมเมื่อข้าพเจ้าได้เรียน(พระสุริยยาตรฯ)ไปบ้างแล้ว รู้สึกว่่ายังไม่ได้รับความเข้าใจในเหตุผลที่ครูให้ทำอย่างนั้นเลย เป็นแต่สักว่าทำไปได้ตามที่ครูสอนให้เป็นการเบื่อและหนักใจมาก...พระเทวโลก(ข้าราชการกรมโหรในสมัยนั้น) ได้ชี้แจงว่า เกณฑ์คำนวณฯ เท่าที่เล่าเรียนกันอยู่ในเวลาบัดนี้เป็นแต่จำเกณฑ์ได้ก็ทำไปตามเกณฑ์ ส่วนเรื่องราวเป็นมาอย่างไรนั้น เข้าใจว่าจะไม่ได้ตกเข้ามาในประเทศสยาม เพราะตำราฯไม่ได้เกิดขึ้นในประเทศสยามแต่เดิมมา แต่ถ้ามีอยู่ก็คงสูญเสียครั้งกรุงเก่าเสียแก่พะม่าแล้วจึงไม่มีใครพบเห็นที่ไหนเลย..."
:         อย่างไรก็ตามในปีพ.ศ. 2545 ได้มีผู้ถอดรหัสทุกตัวเลขทุกขั้นตอน และแบบโมเดลการโคจรดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ตามสุริยยาตรได้ทั้งหมดครั้งแรก โดยคุณไพศาล เตชจารุวงศ์ ปรากฎในตำรา "ถอดรหัส สุริยยาตร"
== ตัวอย่าง สุริยยาตรสำนวนเดิม ==
         ถ้าจะทำอัตตา ให้ตั้งจุลศักราช (พ.ศ.ลบด้วย 1181) ปีที่ต้องการนั้นลงเอา ๒๙๒๒๐๗ คูณ แล้วเอาเกณฑ์ ๓๗๓ บวก เอา ๘๐๐ หาร ได้ลัพธ์เท่าใด เอา ๑ บวกเข้าเป็นหรคุณอัตตา เศษเอามาลบเชิงหาร (คือเลข ๘๐๐ ที่เป็นตัวหาร)ตกลัพธ์เป็นกัมมัชพลอัตตา แล้วจึงตั้งหรคุณอัตตาลงเป็นสองฐาน ฐานบนเอา ๑๑ คูณเอา ๖๕๐ บวกแล้วเอา ๖๙๒ หารเศษเป็นอวมานอัตตา ลัพธ์ซึ่งหารได้นั้นเอาไปบวกด้วยหรคุณอัตตาฐานต่ำแล้วเอา ๓๐ หาร เศษเป็นดิถีอัตตา ลัพธ์เป็นมาสเกณฑ์อัตตา แล้วตั้งหรคุณอัตตาลงอีก เอาเกณฑ์ ๖๒๑ มาลบเหลือเท่าใดเอา ๓๒๓๒ หาร เศษเป็นอุจจพลอัตตา ถ้าเอา ๗ หารหรคุณอัตตา เศษเป็น(วาร)วันเถลิงศก.
== ค่าความแม่นยำในสุริยยาตร ==
         จากตัวอย่าง สำนวนเดิมข้างต้นเท่านั้น สามารถถอดรหัสความแม่นยำในสุริยยาตรได้ดังนี้
:๑ รอบใหญ่สุริยยาตร
:มี ๑๖,๖๐๘,๐๐๐ ปีสุริยคติแบบเล็งดาว
:มี ๒๒๒,๐๒๙,๕๒๑ เดือนแบบ เล็งดาว
:มี ๒๐๕,๔๒๑,๕๒๑ เดือนข้างขึ้นข้างแรม
:มี ๑๙๙,๒๙๖,๐๐๐ เดือนสุริยะ
:คิดเป็น ๖,๐๖๖,๒๑๗,๓๒๐ วันธรรมดา(เล็งอาทิตย์)
:คิดเป็น ๖,๐๘๒,๘๒๕,๓๒๐ วันแบบเล็งดาว
:มี ๖,๑๖๒,๖๔๕,๖๓๐ ดิถี
:มี ๙๖,๔๒๘,๓๑๐ ดิถีกษัย (วันอูน)
:แบ่งเป็น ปีจันทรคติ ปกติ ๗,๒๖๒,๗๘๙ ปี
:ปีจันทรคติ [[อธิกวาร]] ๓,๒๑๙,๖๙๐ ปี
:ปีจันทรคติ [[อธิกมาส]] ๖,๑๒๕,๕๒๑ ปี
:โดย ปีจุลศักราชแรก จ.ศ.๐ มา ณ หรคุณ ๓๗๓/๘๐๐
:เดือนขึ้นแรมแรก มาสเกณฑ์ ๐ มา ณ หรคุณ -๖๕๐/๗๐๓
:[[อธิกมาส]]แรก อธิกมาส ๐ มา ณ หรคุณ -๒๘๒๘๕๖๓๑๐/๖๑๒๕๕๒๑
:         รอบใหญ่นี้เป็นค่าความแม่นยำด้วยชุดตัวเลขจำนวนเต็มที่ลงตัวชุดแรกของสุริยยาตร มีชื่อตามชื่อผู้ค้นพบว่า Poohri's Suriyayatra-Yuga หรือ ภูริกยุค

==ปีสุริยะในสุริยยาตร==
:         ปีสุริยะในสุริยยาตรเป็นปีที่ดวงอาทิตย์กลับมาเล็งหมู่ดาวราศีเดิม (solar sidereal year) มีระยะที่ 292207/800 วัน หรือ 365.25875 วันต่อปี ซึ่งสอดคล้องตามคัมภีร์สุริยสิทธานตะ(ฉบับเก่า). นอกจากนี้สุริยยาตรได้ทำการตัดปีกลียุคศักราชทางอินเดีย ก.ศ.3739 ให้น้อยลงเริ่มต้นใหม่ด้วย ปีจุลศักราช โดยยังคงจุดเปลี่ยนปีศักราชตามคัมภีร์สุริยสิทธานตะ ทำให้ปีแรก เวลาเถลิงศักราชใหม่จึงตก ณ เวลา 373/800 ของวัน. จึงเป็นที่มาของตัวเลขชุด 292207, 373 และ 800 ที่ปรากฏตามสุริยยาตรสำนวนเดิมข้างต้น
==เดือนจันทระในสุริยยาตร==
:         เดือนจันทระในสุริยยาตรหรือเดือนข้างขึ้นข้างแรมคือระยะเวลาดวงจันทร์กลับมาเพ็ญดังเดิมหรือจันทร์ดับดังเดิม(lunar synodic month) มีระยะที่ 29+373/703 วัน หรือ 29.53058321479 วันต่อเดือน เป็นการตัดประมาณจากคัมภีร์สุริยสิทธานตะ. โดยได้ทำการตัดประมาณจากปีกลียุคศักราชทางอินเดีย ก.ศ.3739 ให้น้อยลงแล้วเริ่มต้นนับรอบเดือนสะสมเสียใหม่ด้วย มาสเกณฑ์ 0 ทั้งนี้ ณ มาสเกณฑ์แรก จึงตก ณ เวลา -650/703 ของวัน. จึงเป็นที่มาของตัวเลขชุด 11, 692,703 และ650 ที่ปรากฏตามสุริยยาตรสำนวนเดิมข้างต้น

==ปีจันทระในสุริยยาตร==
:         ปีจันทระในสุริยยาตรจำแนกด้วยจำนวนเดือนในปีแบ่งได้ 2 ประเภทคือ ปีปกติมาสมี12เดือนจันทร์คิดเป็นระยะเวลา 354+258/703 วัน.และปีอธิกมาสมี 13เดือนจันทร์คิดเป็นระยะเวลา 383+631/703 วัน.โดยมีเวลาจุดตั้งต้นขึ้นปีจุลศักราชในปีจันทระแรกสุดตรงกับ ณ เวลาหรคุณ -650/703.

โรคต่อมไทรอยด์

2009-07-29T08:48:31Z

Summary: New page: '''Bold text'''ไทรอยด์

'''Bold text'''ไทรอยด์

เซลล์พันธุศาสตร์

2009-07-27T06:29:00Z

Summary: New page: {{ข้อความแก้กำกวม|เซลล์|เซลล์}} [[ไฟล์:Epithelial-cells.jpg|right|thumb|160px|เซลล์ในจานเพาะเชื...

{{ข้อความแก้กำกวม|เซลล์|เซลล์}}

[[ไฟล์:Epithelial-cells.jpg|right|thumb|160px|เซลล์ในจานเพาะเชื้อ ซึ่งถูกย้อมสีไว้ให้เห็น[[คีราติน]] (สีแดง) และ [[ดีเอ็นเอ]] (สีเขียว)]]

ในทาง[[ชีววิทยา]] '''เซลล์''' (cell) เป็นโครงสร้างและหน่วยทำงานที่เล็กที่สุดของ[[สิ่งมีชีวิต]]แทบทุกชนิด ในบางครั้งอาจเรียกว่า ''หน่วยที่เป็นองค์ประกอบของชีวิต'' ("building blocks of life") สิ่งมีชีวิตบางชนิด เช่น แบคทีเรีย ประกอบด้วยเซลล์เพียง 3 เซลล์ (unicellular) แต่สัตว์หลายชนิด เช่น [[มนุษย์]]เป็น[[สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์]] (multicellular) (มนุษย์มีเซลล์อยู่ประมาณ 10000 ล้านล้าน หรือ 1014 เซลล์)

[[ทฤษฎีเซลล์]]ถูกพัฒนาขึ้นครั้งแรกในปี[[พ.ศ. 2382]] (ค.ศ. 1839) โดย[[แมตเทียส จาคอบ ชไลเดน]] (Matthias Jakob Schleiden) และ [[ทีโอดอร์ ชวานน์]] (Theodor Schwann) ได้อธิบายว่า สิ่งมีชีวิตทั้งหมดประกอบด้วยเซลล์หนึ่งเซลล์หรือมากกว่า เซลล์ทั้งหมดมีกำเนิดมาจากเซลล์ที่มีมาก่อน (preexisting cells) ระบบการทำงานเพื่อความอยู่รอดของสิ่งที่มีชีวิตทั้งหมดเกิดขึ้นภายในเซลล์ และภายในเซลล์ยังประกอบด้วย[[สารพันธุกรรม|ข้อมูลทางพันธุกรรม]] (hereditary information) ซึ่งจำเป็นสำหรับการควบคุมการทำงานของเซลล์ และการส่งต่อข้อมูลทางพันธุกรรมไปยังเซลล์รุ่นต่อไป

คำว่า ''เซลล์'' มาจาก[[ภาษาละติน]]ที่ว่า ''cella'' ซึ่งมีความหมายว่า ห้องเล็กๆ ผู้ตั้งชื่อนี้คือ[[โรเบิร์ต ฮุก]] (Robert Hooke) เมื่อเขาเปรียบเทียบเซลล์ของไม้คอร์กเหมือนกับห้องเล็กๆ ซึ่งเป็นที่อยู่ของพระ

== ทั่วไป ==
=== คุณสมบัติของเซลล์ ===
[[ไฟล์:Cellsize.jpg|thumb|right|190px|เซลล์ของหนูในจานเพาะเชื้อ เซลล์เหล่านี้กำลังขยายขนาดใหญ่ขึ้น แต่ละเซลล์มีขนาดประมาณ 10 [[โมโครเมตร]]]]

แต่ละเซลล์มีองค์ประกอบและดำรงชีวิตได้ด้วยตัวของมันเอง โดยการนำสารอาหารเข้าไปในเซลล์และเปลี่ยนสารอาหารให้กลายเป็นพลังงานเพื่อการดำรงชีวิตและการสืบพันธุ์ เซลล์มีความสามารถหลายอย่างดังนี้:
* เพิ่มจำนวนโดย[[การแบ่งเซลล์]]
* [[เมแทบอลิซึม]]ของเซลล์ (cell metabolism) ประกอบด้วย การลำเลียงวัตถุดิบเข้าเซลล์, การสร้างส่วนประกอบของเซลล์, การสร้าง[[พลังงาน]]และ[[โมเลกุล]] และปล่อย[[ผลิตภัณฑ์]]ออกมา การทำงานของเซลล์ขึ้นกับความสามารถในการสกัดและใช้พลังงานเคมีที่สะสมในโมเลกุลของสารอินทรีย์ พลังงานเหล่านี้จะได้จาก[[วิถีเมแทบอลิซึม]] (metabolic pathway)
* [[การสังเคราะห์โปรตีน]]เพื่อใช้ในระบบการทำงานของเซลล์ เช่น [[เอนไซม์]] โดยเฉพาะเซลล์ของ[[สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม]]จะมี[[โปรตีน]]ต่าง ๆ ถึง 10,000 ชนิด
* ตอบสนองต่อ[[สิ่งกระตุ้น]]ทั้งภายนอกและภายใน เช่น การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ [[pH]] หรือระดับอาหาร
* [[การขนส่ง]]ของ[[เวสิเคิล]] (vesicle)

=== ประเภทของเซลล์ ===
[[ไฟล์:celltypes.png|thumbnail|330px|'''ภาพเปรียบเทียบเซลล์ยูแคริโอต (eukaryotes) และเซลล์โพรแคริโอต (prokaryotes) ''' - รูปนี้แสดงเซลล์มนุษย์ (ยูแคริตโอต) และ เซลล์แบคทีเรีย (โพรแคริโอต) ด้านซ้ายแสดงโครงสร้างภายในของเซลล์ยูแคริโอต ซึ่งประกอบด้วย นิวเคลียส (''สีฟ้า'') , นิวคลีโอลัส (''สีน้ำเงิน'') , ไมโทคอนเดรีย (''สีส้ม'') , และไรโบโซม (''สีน้ำเงินเข้ม'') รูปทางขวาแสดงดีเอ็นเอของแบคทีเรีย ที่อยู่ในโครงสร้างที่เรียกว่า นิวคลิออยด์ (''สีฟ้าอ่อน'') และโครงสร้างอื่นๆ ที่พบในเซลล์โพรแคริโอต ซึ่งประกอบด้วย เยื่อหุ้มเซลล์ (''สีดำ'') , ผนังเซลล์ (''สีน้ำเงิน'') , แคปซูล (''สีส้ม'') , ไรโบโซม (''สีน้ำเงินเข้ม'') , แฟลกเจลลัม (''สีดำ'')]]

วิธีการจัดกลุ่มเซลล์ไม่ว่าเซลล์นั้นจะอยู่ตามลำพังหรืออยู่เป็นกลุ่ม ได้แก่ สิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว (unicellular) ซึ่งดำรงชีวิตเพื่อความอยู่รอด จนไปถึงการอยู่รวมกันเป็นกลุ่มที่เรียกว่า โคโลนี (''colonial forms'') หรือ สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ (multicellular) ซึ่งเซลล์เหล่านี้จะกลายเป็นเซลล์เฉพาะทางที่แตกต่างกันหลายรูปแบบ เช่น เซลล์ต่างๆ ในร่างกายมนุษย์

โดยสรุป เซลล์สามารถแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบคือ

* '''[[โพรแคริโอต]]''' (prokaryote) เป็นเซลล์ที่มีโครงสร้างอย่างง่าย อาจอยู่เป็นเซลล์เดี่ยวๆ หรือรวมกลุ่มเป็น[[โคโลนี]] (Colony) ใน[[การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์]]แบบระบบสามโดเมน (three-domain system) ได้จัดโพรแคริโอตอยู่ในโดเมน[[อาร์เคีย]] (Archaea) และ[[แบคทีเรีย]] (Eubacteria)

* '''[[ยูแคริโอต]]''' (eukaryote) เป็นเซลล์ที่มี[[ออร์แกเนลล์]] (organelle) และผนังของออร์แกเนลล์ มีตั้งแต่เซลล์เดียวเช่น [[อะมีบา]] (amoeba) และ[[เห็ดรา]] (fungi) หรือเป็นสิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ เช่นพืชและสัตว์รวมทั้ง[[สาหร่ายสีน้ำตาล]]

== ส่วนประกอบย่อยของเซลล์ ==
[[ไฟล์:biological_cell.svg|thumb|330px|ภาพเซลล์โดยสัตว์ทั่วไป ประกอบด้วย[[ออร์แกเนลล์]]ต่าง ๆ ดังนี้ (1) [[นิวคลีโอลัส]], (2) [[นิวเคลียสเซลล์|นิวเคลียส]], (3) [[ไรโบโซม]], (4) [[เวสิเคิล]], (5) [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวขรุขระ]], (6) [[กอลจิแอปพาราตัส]], (7) [[ระบบเส้นใยของเซลล์]], (8) [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวเรียบ]], (9) [[ไมโทคอนเดรีย]], (10) [[แวคิวโอล]], (11) [[ไซโทพลาซึม]], (12) [[ไลโซโซม]], (13) [[เซนทริโอล]]]]

[[ไฟล์:Plant cell structure.png|thumb|330px|ภาพเซลล์พืชทั่วไป แสดงส่วนประกอบย่อยของเซลล์ (ดูตาราง 2 แสดงการเปรียบเทียบระหว่างเซลล์พืชและสัตว์)]]

เซลล์ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นโพรแคริโอตหรือยูแคริโอตจะต้องมี[[เยื่อหุ้มเซลล์]] (cell membrane) ทำหน้าที่ห่อหุ้มเซลล์เสมอ เพื่อแยกส่วนประกอบภายในเซลล์ออกจากสิ่งแวดล้อม เป็นการควบคุมการขนส่งสารเข้าออกเซลล์ และเพื่อรักษา[[ความต่างศักย์ทางไฟฟ้าของเซลล์]] (cell potential) ภายในเยื่อหุ้มเซลล์จะประกอบไปด้วย ไซโทพลาซึมที่มีสภาพเป็น[[เกลือ]] และเป็นเนื้อที่ส่วนใหญ่ของเซลล์ ภายในเซลล์จะมี ดีเอ็นเอ [[หน่วยพันธุกรรม]]ของเซลล์หรือยีน และ [[อาร์เอ็นเอ]]ชึ่งจะมีข้อมูลที่จำเป็นในการถ่ายทอดพันธุกรรม รวมทั้ง[[โปรตีน]]ต่างๆ เช่น เอนไซม์ นอกจากนี้ภายในเซลล์ก็ยังมีสาร[[ชีวโมเลกุล]] (biomolecule) ชนิดต่างๆ อีกมากมาย

=== เยื่อหุ้มเซลล์ - ส่วนหุ้มและปกป้องเซลล์===
ไซโทพลาซึมของเซลล์ประเภทยูแคริโอตจะถูกห้อมล้อมด้วยส่วนที่เรียกว่า เยื่อหุ้มเซลล์ หรือ พลาสมา เมมเบรน (cell membrane หรือ plasma membrane) พลาสมาเมมเบรนจะพบในเซลล์ประเภทโพรแคริโอตด้วย เยื่อนี้จะทำหน้าที่แยกและปกป้องเซลล์จากสิ่งแวดล้อมรอบข้าง ส่วนใหญ่แล้วถูกสร้างขึ้นจากชั้นของลิพิดสองชั้น หรือ ลิพิด ไบเลเยอร์ (lipid bilayer) และโปรตีน ภายในเยื่อจะมีโมเลกุลหลากชนิดที่ทำหน้าที่เป็นทั้งช่องทางผ่านของสารและ ปั๊ม (channels and pumps) เพื่อทำหน้าที่เฉพาะในการขนส่งโมเลกุลเข้าหรือออกจากเซลล์
=== ไซโทสเกเลตอน (cytoskeleton) - ส่วนที่เป็นโครงสร้างของเซลล์ ===
[[ไซโทสเกเลตอน]]เป็นโครงสร้างที่สำคัญ ซับซ้อน และเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มีบทบาทในการจัดรูปแบบและจัดเรียงตำแหน่งของออร์แกเนลล์ให้อยู่ในที่ที่เหมาะสม, ช่วยให้เกิดกระบวนการ[[เอนโดไซโทซิส]] (endocytosis) หรือการนำสารจากภายนอกเซลล์เข้ามาในเซลล์เพื่อใช้ในกระบวนการเจริญเติบโตและการเคลื่อนไหว, บทบาทในการทำงานของกล้ามเนื้อ, และมีโปรตีนจำนวนมากมายในไซโทสเกลเลตอนที่ควบคุมโครงสร้างของเซลล์

ไซโทสเกเลตอน แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิดตามขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ได้แก่ [[ไมโครทูบูล]] (Microtubule) , [[อินเทอร์มีเดียท ฟิลาเมนท์]] (Intermediate Filament) และ [[ไมโครฟิลาเมนท์]] (Microfilament)

=== สารพันธุกรรม (Genetic Material) ===
สารพันธุกรรมแตกต่างกันสองชนิดคือ :
* [[ดีเอ็นเอ]] (deoxyribonucleic acid-DNA)
* [[อาร์เอ็นเอ]] (ribonucleic acid-RNA)

[[รหัสพันธุกรรม]] (Genetic code) ในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตเป็นข้อมูลทางพันธุกรรมของเซลล์ซึ่งเก็บอยู่ในรูปดีเอ็นเอหรืออาร์เอ็นเอ สิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่ใช้ดีเอ็นเอสำหรับเก็บข้อมูลทางพันธุกรรม แต่ไวรัสบางชนิด เช่น [[รีโทรไวรัส]] (retrovirus) มีอาร์เอ็นเอเป็นสารพันธุกรรม อาร์เอ็นเอนอกจากจะเป็นสารพันธุกรรมแล้วยังทำหน้าที่เป็นสารที่ขนถ่ายข้อมูลด้วย ได้แก่ [[เมสเซนเจอร์ อาร์เอ็นเอ]] หรือ (mRNA) และอาจทำหน้าที่เป็นเอนไซม์ได้โดยเฉพาะในเซลล์ที่มีอาร์เอ็นเอเป็นสารพันธุกรรม ได้แก่ [[ไรโบโซมัล อาร์เอ็นเอ]] หรือ (rRNA)

สารพันธุกรรมของพวกโปรคาริโอต จะถูกจัดอยู่ในโมเลกุลของดีเอ็นเอรูปวงกลมง่ายๆ เช่น ดีเอ็นเอของแบคทีเรียซึ่งอยู่ใน[[บริเวณนิวคลอยด์]] (nucleoid region) ของไซโตพลาสซึม ส่วนสารพันธุกรรมของพวกยูคาริโอต จะถูกจัดแบ่งให้อยู่ในโมเลกุลที่เป็นเส้นตรงที่เรียกว่า [[โครโมโซม]] (chromosome) ภายในนิวเคลียส และยังพบว่ามีสารพันธุกรรมอื่นๆ นอกจากในโครโมโซมในออร์แกเนลล์บางชนิด เช่น ไมโทคอนเดรียและคลอโรพลาสต์ (ดูเพิ่มเติมที่[[ทฤษฎีเอ็นโดซิมไบโอติก]] (endosymbiotic theory)) เช่น ในเซลล์มนุษย์จะมีสารพันธุกรรมในบริเวณดังนี้
* ในนิวเคลียส เรียกว่า [[นิวเคลียร์ จีโนม]] (nuclear genome) แบ่งเป็นโมเลกุลเส้นตรง ดีเอ็นเอ 46 เส้น หรือ 23 คู่ เรียกว่า โครโมโซม
* ในไมโทคอนเดรีย เรียกว่า [[ไมโทคอนเดรียล จีโนม]] (mitochondrial genome) เป็นโมเลกุลดีเอ็นเอรูปวงกลมที่แยกจากดีเอ็นเอในนิวเคลียส ถึงแม้ไมโทคอนเดรียล จีโนมจะเล็กมากแต่ก็มีรหัสสำหรับการสร้างโปรตีนที่สำคัญ

สารพันธุกรรมจากภายนอกที่สังเคราะห์ขึ้นได้เองสามารถนำไปใส่ในเซลล์ได้เราเรียกกระบวนการนี้ว่า [[ทรานสเฟกชัน]] (transfection)

== กายวิภาคศาสตร์ของเซลล์ ==

{| align="center" class="toccolours" border="1" style="border:1px solid gray; border-collapse:collapse;"
|+'''ตารางที่ 1: เปรียบเทียบรูปร่างของเซลล์ แบบโพรแคริโอต และแบบยูแคริโอต'''
|-
| 
!โพรแคริโอต
!ยูแคริโอต
|-
!ตัวอย่างสิ่งมีชีวิต
|[[แบคทีเรีย]], [[อาร์เคีย]]
|[[โพรทิสต์]], [[เห็ดรา]], [[พืช]], [[สัตว์]]
|-
!ขนาดตัวอย่าง
|~ 1-10 [[ไมโครเมตร]]
|~ 10-100 [[ไมโครเมตร]] (เซลล์สเปิร์มหากไม่นับหาง จะมีขนาดเล็กกว่านี้)
|-
!ชนิดของ[[นิวเคลียสเซลล์|นิวเคลียส]]
|[[บริเวณนิวคลอยด์]]; ไม่มีนิวเคลียสแท้จริง
|นิวเคลียสจริง มีผนังสองชั้น
|-
!ดีเอ็นเอ
|วงกลม (ธรรมดา)
|โมเลกุล เป็นแนวตรง (โครโมโซม) และมีโปรตีน[[ฮิสโตน]]
|-
!อาร์เอ็นเอ/การสังเคราะห์โปรตีน
|ทั้งคู่เกิดใน[[ไซโทพลาซึม]]
|อาร์เอ็นเอ-สังเคราะขึ้นภายในนิวเคลียส สังเคราะห์โปรตีนในไซโตพลาสซึม
|-
!ขนาด[[ไรโบโซม]]
|50S+30S
|60S+40S
|-
!โครงสร้างภายในไซโตพลาสซึม
|โครงสร้างเล็กมาก
|จัดโครงสร้างโดย เอ็นโดเมมเบรน และ [[ไซโตสเกเลตัน]] (cytoskeleton)
|-
![[การเคลื่อนไหวของเซลล์]]
|[[แฟกเจลลา]] สร้างจากโปรตีน[[แฟลเจลลิน]] (flagellin)
|แฟกเจลลา และ [[ซีเลีย]] สร้างจากโปรตีน[[ทูบูลิน]] (tubulin)
|-
![[ไมโทคอนเดรีย]]
|ไม่มี
|มี ตั้งแต่ หนึ่ง ถึงหลายสิบ
|-
![[คลอโรพลาสต์]]
|ไม่มี
|พบใน[[สาหร่าย]]และ[[พืช]]
|-
!การประสานงานกันระหว่างเซลล์
|ปกติเป็นเซลล์เดี่ยว
|เซลล์เดี่ยว, เป็นโคโลนี, สิ่งมีชีวิตหลายเซลล์ชั้นสูงจะมีเซลล์หลายชนิดที่มีหน้าที่เฉพาะมากมาย
|-
![[การแบ่งเซลล์]]
|[[การแบ่งเป็นสองส่วน]] (simple division)
|[[ไมโทซิส]] [[ไมโอซิส]]
|}

{| align="center" class="toccolours" border="1" style="border:1px solid gray; border-collapse:collapse;"
|+'''ตาราง 2: การเปรียบเทียบโครงสร้างของ เซลล์พืช และ เซลล์สัตว์'''
|-
|
!เซลล์สัตว์
!เซลล์พืช
|- valign="top"
!ออร์แกเนลล์ (Organelles)
|
* [[นิวเคลียสเซลล์|นิวเคลียส]] (Nucleus)
** [[นิวคลีโอลัส]] (Nucleolus in nucleus)
* [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัม]] (Endoplasmic reticulum)
** [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวขรุขระ]] (Rough endoplasmic reticulum)
** [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวเรียบ]] (Smooth endoplasmic reticulum)
* [[ไรโบโซม]] (Ribosome)
* [[ไซโทสเกเลตอน]] (Cytoskeleton)
* [[กอลจิแอปพาราตัส]] (Golgi apparatus)
* [[ไซโทพลาซึม]] (Cytoplasm)
* [[ไมโทคอนเดรีย]] (Mitochondria)
* [[เวสิเคิล]] (Vesicle)
* [[แวคิวโอล]] (Vacuole)
* [[ไลโซโซม]] (Lysosome)
* [[เซนทริโอล]] (Centriole)
|
* [[นิวเคลียสเซลล์|นิวเคลียส]] (Nucleus)
** [[นิวคลีโอลัส]]ในนิวเคลียส (Nucleolus in nucleus)
* [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัม]] (Endoplasmic reticulum)
** [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวขรุขระ]] (Rough endoplasmic reticulum)
** [[เอนโดพลาสมิกเรติคูลัมแบบผิวเรียบ]] (Smooth endoplasmic reticulum)
* [[ไรโบโซม]] (Ribosomes)
* [[ไซโทสเกเลตอน]] (Cytoskeleton)
* [[กอลจิแอปพาราตัส]] หรือ [[ดิกไทโอโซม]] (dictiosomes)
* [[ไซโทพลาซึม]] (Cytoplasm)
* [[ไมโทคอนเดรีย]] (Mitochondria)
* [[เวสิเคิล]] (Vesicle)
* [[คลอโรพลาสต์]] (Chloroplast) และ [[พลาสติด]] (plastid)
* [[แวคิวโอล]] (Central vacuole)
** [[โทโนพลาสต์]] (Tonoplast-central vacuole membrane)
* [[เปอรอกซิโซม]] (Peroxisome)
* [[ไกลออกซิโซม]] (Glyoxysome)
|- valign="top"
!
|
* [[ซิเลีย]] (Cilium)
* [[แฟลเจลลัม]] (Flagellum)
* [[พลาสมา เมมเบรน]] (Plasma membrane)
|
* [[พลาสมา เมมเบรน]] (Plasma membrane)
* [[ผนังเซลล์]] (Cell wall)
* [[พลาสโมเดสมาตา]] (Plasmodesmata)
* [[แฟลเจลลัม]]ในเซลล์สืบพันธุ์ (Flagellum in gametes)
|}

== วงชีวิตของเซลล์ ==

วงชีวิตของเซลล์ๆหนึ่งจะเริ่มจากการเจริญสะสมสารอาหารและทำกิจกรรมต่างๆ จนถึงระยะหนึ่งก็จะแบ่งตัวเพือสร้างเซลล์ใหม่ไปเรื่อยๆ ในเซลล์[[ยูคาริโอต]]นั้น เซลล์จะมีวงชีวิตเป็น 4 ระยะชัดเจนดังนี้คือ
* G1 เป็นช่วงหลังจากเซลล์ผ่านการแบ่งตัวมาใหม่ จนถึงเตรียมการจะแบ่งตัวอีกครั้ง เป็นช่วงที่เซลล์มีกิจกรรมมาก
* S เป็นช่วงเวลาที่มีการจำลองตัวของ DNA เพิ่มจาก 1 ชุดเป็น 2 ชุด เพื่อเตรียมสารพันธุกรรมไว้ให้เซลล์ใหม่ต่อไป
* G2 เป็นช่วงเวลาหลังจากจำลอง DNA เสร็จแล้ว รอการแบ่งเซลล์ต่อไป
* M เป็นช่วงเวลาที่มีการแบ่งเซลล์แบบ[[ไมโทซิส]] ซึ่งเมื่อแบ่งตัวเสร็จแล้วจะได้เซลล์ลูก 2 เซลล์ ซึ่งมีสารพันธุกรรมเหมือนเซลล์ตั้งต้นทุกประการ
ในเซลล์บางเซลล์มีระยะ G0 ซึ่งเป็นช่วงที่เซลล์พักตัวและจะไม่มีการแบ่งเซลล์จนกว่าเซลล์จะออกจากระยะนี้

== อ้างอิง ==
{{commons|Cell (biology) }}
* [http://www.ericdigests.org/2004-1/cells.htm Teaching about the Life and Health of Cells.]
* [http://www.biopic.co.uk/cellcity/cell.htm The cell like a city].

{{ออร์แกเนลล์}}
{{องค์ประกอบของสสาร}}
細胞]]

การแพทย์ คือ

2009-07-26T04:42:25Z

Summary: การแพทย์และการสาธารณสุข

== '''''[[[[การสาธารณสุข]]]]''''' ==
หมายถึง การป้องกันและรักษาโรค ทำนุบำรุงให้ประชาชนมีสุขภาพและพลานามัยดี มีความสมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจ สังคมใดจะเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้าได้ จำเป็นต้องมีพลเมืองที่มีสุขภาพอนามัยดี อันเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศ จึงจำเป็นที่จะต้องจัดให้มีการพัฒนาสาธารณสุขขึ้น การสาธารณสุขมีความสำคัญทั้งต่อตัวบุคคลและสังคม
ด้านบุคคล การสาธารณสุขทำให้บุคคลมีสุขภาพอนามัยดี มีร่างกายแข็งแรง สามารถทำงานประกอบอาชีพได้อย่างเต็มที่ สามารถสร้างฐานะครอบครัวให้มั่นคงได้เร็ว และดำรงชีพอยู่อย่างผาสุก
ด้านสังคม บุคคลเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของสังคม เมื่อบุคคลในสังคมเข้มแข็ง มีพลานามัยสมบูรณ์ ก็จะทำให้สังคมนั้น มีความเข้มแข็งและเจริญก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว ทั้งในด้านเศรษฐกิจและความมั่นคง การพัฒนาสาธารณสุข นอกจากจะเกิดประโยชน์โดยตรงแก่ตัวบุคคลแล้ว จึงยังมีผลดีต่อสังคมโดยส่วนรวมอีกด้วย
'''[[[[แพทยศาสตร์]]]]''' เป็นสาขาของวิทยาศาสตร์สุขภาพที่เกี่ยวข้องกับการดูแลสุขภาพและเยียวยารักษาโรคหรืออาการเจ็บป่วย การแพทย์เป็นแขนงอาชีพที่ต้องใช้ทั้งความรู้และทักษะอย่างสูง
แพทยศาสตร์เป็นศาสตร์ที่เก่าแก่มีความสำคัญ ผู้ประกอบอาชีพทางการแพทย์มักได้รับความนับถือในสังคม แพทยศาสตร์มีศาสตร์เฉพาะทางต่าง ๆ อีกมากมายเช่น กุมารเวชศาสตร์, อายุรศาสตร์, ศัลยศาสตร์, ศัลยศาสตร์ออร์โธปิดิกส์ (ศัลยศาสตร์กระดูก), สูติศาสตร์, นรีเวชวิทยา, นิติเวชศาสตร์, จิตเวชศาสตร์,รังสีวิทยา, พยาธิวิทยา, เวชศาสตร์ชุมชน, อาชีวเวชศาสตร์, เวชศาสตร์ฟื้นฟู, เวชระเบียน, เวชสถิติ และอื่น ๆ อีกมากมาย และในแต่ละสาขายังแบ่งย่อยเป็นสาขาย่อยลงไปอีกตามอวัยวะหรือกลุ่มของโรค เช่น ศัลยศาสตร์หัวใจและทรวงอก อายุรศาสตร์โรคไต เป็นต้น

สมาชิกของรายการนี้

2009-07-20T02:09:42Z

Summary: แคท

อยากเห็นสมาชิกของรายการนี้จังคะ

หนองใน

2009-07-12T04:24:16Z

Summary: New page: efrer

efrer

พิธีทำบุญวันสงกรานต์

2009-07-09T02:09:52Z

Summary: New page: cfvgbhnjmk,.;

cfvgbhnjmk,.;

เหตุการณ์ปัจจุบัน

2009-07-02T13:01:43Z

Summary:

วันอาสาฬหบูชา
วันอาทิตย์ที่ ๑๘กรกฎาคมถึงวันเสาร์ที่ ๒๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๓
ขอเรียนเชิญพุทธศาสนิกชนสาธยายพระไตรปิฎก
กราบนมัสการพระบรมสารีริกธาตุและพระพุทธนิมิตเมตตา ปางปฐมเทศนา
ภาพพระพุทธรูปปางปรินิพพานเท่าของจริง
เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ
วัดใหม่ยายแป้น เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
วันอาทิตย์ที่ ๑๘กรกฎาคมถึงวันเสาร์ที่ ๒๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๓
เวลา ๐๘.๐๐ น.พร้อมกันที่วิหารพระไตรปิฎก
เวลา๐๘.๓๐ น.อัญเชิญพระไตรปิฎกทักษิณาวัตรที่พระอุโบสถ
เวลา ๐๙.๐๙ น.ประธานจุด เทียน-ธูป
เจ้าหน้าที่อาราธนาศีล
พระครูปลัดรัตนวัฒน์( เจ้าอาวาส) ให้ศีล
จุดเทียนบูชาพระไตรปิฎก
เริ่มสาธยายพระไตรปิฎก ตลอดไตรมาส(พรรษา ๓ เดือน)
วันเสาร์ที่ ๒๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๓
เวลา ๑๙.๐๐ น.หยุดการสาธยายพระไตรปิฎก เจริญสมาธิและถวายเป็นพระราชกุศล
ชมพระไตรปิฎก สมัยรัชกาลที่ ๕ พม่า,ศรีลังกา,ล้านนา ,รัฐฉาน ,เขมร,จีน คัมภีร์โบราณและ
รถเมล์ปอพ.๑๐,๕๖,๕๗,๗๙,๑๕๗,๑๗๕,๔๐,๕๔๒.๘๐,๕๐๙,๒๘,๑๗๑ลงที่สี่แยกบางขุนนนท์(รถเมล์สาย๕๗,๗๙ผ่านหน้าวัด )
ติดต่อสอบถามได้ที่ พระมหาณรงค์ศักดิ์ ฐิติญาโณ ผศ.ดร.D.Litt(ไม่รับเงินบริจาค)www.narongsak.org
โทร. ๐๒-๔๓๕-๗๕๕๕ ๐๘๙-๙๖๓-๔๕๐๕
การสาธยายพระไตรปิฎกจึงเสมือนได้เข้าเฝ้าต่อหน้าพระพักตร์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
พระพุทธเจ้าตรัสกับพระอานนท์ว่า “ ธรรมและวินัยที่ตถาคตตรัสไว้ดีแล้วธรรมเหล่านั้นจะเป็นศาสดาของพวกเธอ”
รศ.๑๑๒(พ.ศ.๒๔๓๖)พระไตปิฎกซึ่งมีคุณค่าสูงยิ่ง ชุดหายากพิมพ์ครั้งแรกของโลก สมัยรัชกาลที่ ๕ ส่งไปทั่วโลก ๒๖๐ สถาบันด้วยอานิสงส์ เราสามารถคงความเป็นเอกราชหลุดพ้นจากอำนาจยึดครองอธิปไตยจากจักรวรรดินิยมตะวันตกในเวลานั้นได้

พริก

2009-06-30T13:29:13Z

Summary: พริกขี้หนู

พริกขี้หนู
ชื่ออื่น ๆ : พริก, ครี, ดีปลี, ดีปลีขี้นก, พริกขี้นก, ปะแกว, พริกแด้, พริกแต้, พริกนก, หมักเพ็ด,
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Capsixum frutescens Linn.
ลักษณะ : เป็นพุ่มไม้เล็ก ใบยาวรีปลายแหลม ผลดิบสีเขียว ผลแก่สีแดง มีรสเผ็ด ขอบใบเป็นคลื่น ดอกสีขาวเป็นกลุ่ม ๑ - ๒ ดอก ผลกลมยาวปลายแหลม